Categorieën
home

De eigen portefeuille in september 2020

Is de technologierally nu echt over haar top of is deze in de fase van ‘réculer pour mieux sauter‘? We weten het niet. Feit is dat na de felle opmars sinds het uitbreken van de Coronacrisis, in september plots de handrem leek aangetrokken voor de FANGMAN.

Begin van sectorrotatie?

FANGMAN en FinCEN
Technologietoppers

Fangman is een nieuw letterwoord dat het vroegere begrip FANG vervangt: F(acebook) A(Amazon) N(etflix) G(oogle). De originele bedrijven blijven aanwezig, maar zijn nu uitgebreid met M(icrosoft), A(pple) en N(vidia). Volgens de dagelijkse beurswekker van BinckBank, verloren deze bedrijven sinds begin van de maand al $ 1.400 miljard aan beurswaarde. Zowat 10 keer de totale beurswaarde van ABInbev, het grootst genoteerde bedrijf in onze BEL20.

In vrij veel duurzame beleggingsfondsen zijn 1 of meerdere van deze bedrijven vertegenwoordigd. Er kon derhalve gevreesd worden dat de remonte, van de voorbije maanden, waardoor onze portefeuille weer -nipt- in het groen noteerde, ook gestopt zou zijn.

En inderdaad de eigen portefeuille dook terug lichtjes onder haar 0-lijn in vergelijking met 01/01/2020. Ze noteert nu met een verlies van -0,32 %.

De portefeuille laat een grote spreidstand zien. 17 lijnen noteren met winst (YTD), waarvan de koploper dit jaar reeds + 20,24 % liet optekenen. Daartegenover staan 7 lijnen op verlies. De hekkensluiter tekent voor een verlies van -11,55 %.

Ter vergelijking, de YTD-resultaten van:

  1. Bel 20: -19.18%
  2. Euro Stoxx 50 : – 14,26 %
  3. MSCI AC World: -0,02 %

Kleine wasjes, grote wasjes, … doe ze in je wasmachien

Dit zijn de kampioenen in witwassen

Waar FANGMAN pluimen liet, was FinCEN wel bij de pinken. Door hun doortastendheid kwam deze maand het zoveelste witwasschandaal waar banken bij betrokken waren naar boven: de FinCEN files.

Getrouw kregen de 4 Belgische grootbanken door onze pers de wind van voren, wegens hun betrokkenheid hierbij. En ja, ze waren er bij betrokken. Hoewel ze toch eerder kleine vissen zijn als we de buitenlandse pers kunnen geloven.

Het relatief gewicht van KBC, BNP Paribas, Belfius en ING in dit schandaal mag  niet doen vergeten dat “geld witwassen géén bancaire dienst is, maar een misdaad” (citaat FairFin). Via gebruik van witwasprocedures worden er immers voor miljarden € & $ (maar ook stevig wat roebels) aan belastingen ontdoken. Geld dat anders in de gemeenschap gevloeid was en waarmee noden konden gelenigd worden, schulden afgebouwd konden worden, de algemene belastingdruk kon zakken, … .

FANGMAN en FINCEN
logo v/h Financial Crimes Enforcement Network

Het is frappant dat de documenten weer afkomstig zijn uit de Amerikaanse overheidsadministratie. De belastingdienst is er blijkbaar toch beter georganiseerd dan wat we op basis van onze oppervlakkige opvatting over ‘the land of the free and the home of the brave‘ zouden verwachten.

Er valt voor Europa alvast te hopen dat een verdere eenmaking de controle op de financiële verrichtingen efficiënter maakt. En dat het de interne landen dwingt om zich solidair op te stellen en te stoppen met zich te promoten als geschikt voor belastingtoerisme.

Zo zie je maar, zelfs zonder het over de nakende presidentsverkiezingen te hebben, domineert de VS weer deze berichtgeving. En dit met nieuwe begrippen als FANGMAN en FinCEN.

 

Categorieën
home

10 voorlopige beleggingslessen uit de Coronacrisis

Voor de 2e maal sinds onze werking opgestart is, worden we geconfronteerd met een zware val in de bekomen rendementen. De eerste keer was in het laatste trimester van 2018. Het fondsenaanbod dat we toen hadden was een pak kleiner dan dit wat we nu aanbieden. Wegens invoering van de MiFID II-regelgeving, hadden verschillende verzekeraars hun aanbod toen tijdelijk fors ingekrompen.

10 voorlopige beleggingslessen uit de Coronacrisis
De financieel noodlottige gevolgen van een klein, agressief virus

De koersval die de 102 fondsen die we opvolgen de voorbije weken maakten, is nog een stuk erger dan in 2018.

We trekken 10 voorlopige beleggingslessen uit de Coronacrisis. Dit op basis van onze data per 31/03/2020.

Pas echter op, dit zijn geen wetenschappelijk onderbouwde beweringen. Misschien worden we teveel gedreven door onze eigen cognitieve biassen.

1. ESG-beleggingen doen het in crisistijden beter dan niet-ESG-beleggingen.

Dit lijkt te kloppen. Zowel in 2018 als de eerste 3 maanden van 2020 is dit het geval. Althans voor de referentie-indexen die ik bijhoud.

Voor Europa :

  1. Dow Jones Sustainability Europe Index (DJSEUR) -> YTD 2018 : -10,18% / YTD 2020: -20,21 %
  2. Euro Stoxx50  -> YTD 2018: -14,77 % / YTD 2020: -25,59 %

Wereldwijd :

  • Dow Jones Sustainability World (W1SGI) -> – 11,35% / YTD 2020: – 18,57 %
  • MSCI All Countries World (MSCI ACWI) -> -11,76 % / YTD 2020: – 21,74 %

Onze bevinding komt +/- overeen met wat Morningstar hierover reeds publiceerde. Na publicatie van dit bericht heeft MSCI per 20/04/2020 ook op basis van hun gegevens bevestiging van onze gegevens gepubliceerd.

2. ETF’s (Exchange-Traded Funds) zijn niet crisisbestendig.

Hoewel mijn standpunt op een erg bescheiden steekproef gebaseerd is, lijkt bovenstaande uitspraak niet te kloppen. In mijn blogberichten van 09/09/2019 en  19/09/2019 werd er op gewezen dat dit relatief nieuw fenomeen (indextrackers met weinig beheerskosten) een groeiend succes is, dat evenwel nog geen grote crisis meegemaakt had. 1 van de vragen was of ze wel crisisbestendig zouden zijn. Het moet verder onderzocht worden of hun houders niet bovenmatig gepanikeerd – (en verkocht) hebben. Maar de terugval in rendement die de 4 ETF’s welke ik opvolg gemaakt hebben, is niet bovengemiddeld (tussen -16,56 % & -20,78 %).

3. Actief beheerde fondsen doen het in crisisperiode beter dan ETF’s.

Dit is niet algemeen geldig. Sommige actieve fondsen hebben het in 2020 tot heden beduidend beter gedaan dan de ETF’s die ik volg. Bij de actief beheerde aandelenfondsen zijn er die minder verlies maken dan de hierboven vermelde -16,56 %. Maar er zijn er ook genoeg die het slechter doen dan de -20,78 %.

4. Obligatiefondsen delen het minst in de klappen.

Voor zover ze niet risicovol zijn, klopt deze bewering.  Zowel in 2018 als tot heden in 2020 houdt een fonds als Triodos Euro Bond Impact Fund het verlies binnen de perken (in 2018: – 0,43 % / in 2020: – 0,53 %).

Wie binnen de obligatiecategorie toch risico’s zocht in de hoop om zijn rendement op te drijven, loopt vandaag tegen de lamp. Het M&G (L) Global High Yield ESG Bond Fund viel bvb. met -14,90 % terug. Het presteert daarmee slechter dan sommige aandelenfondsen.

Disclaimer: mijn steekproef is slechts op 3 dergelijke fondsen gebaseerd.

5. Gemengde fondsen beperken het verlies tijdens een crisisperiode.

Uit de steekproef met 18 fondsen blijkt dit globaal gezien te kloppen. Hoewel er 1 zwaar negatieve uitschieter is (HMG Rendement D staat op een verlies van – 27,64 %) hangen de meeste gemengde duurzame fondsen ergens tussen een verlies van – 9 tot – 13 %. Met een verlies van -5,44 % scoort Nordea N – Stable Return Fund BP het best. Nochtans is dit een neutraal-, en niet een defensief gemengd fonds.

6. Vastgoedfondsen, noch infrastructuurfondsen maken hun naam van veilige haven waar.
10 voorlopige beleggingslessen uit de Coronacrisis
Wat ook als redelijk veilig gezien werd, gaat momenteel flink onderuit.

Van elk van hen volg ik 2 specifieke duurzame fondsen op. Hun verlies is gemiddeld tot bovenmatig in vergelijking met andere aandelenfondsen. Infrastructuurfondsen, zie ook mijn blogbericht van 05/06/2019, zijn 1 van de hypes van de voorbije jaren. De 2 duurzame fondsen die ik opvolg verloren sinds het jaarbegin rond de 22 % in waarde. Wellicht wordt er gevreesd dat overheden hun geld in algemene ondersteuning van de economie zullen moeten steken, waardoor er voor (soms dringende) infrastructuurwerken op de financieringsrem zal worden gestaan.

De 2 vastgoedfondsen doen het momenteel nog slechter. Het fonds dat wereldwijd investeert zakte met 23,10 % en het Europese fonds ging 28,73 % achteruit.  Speelt hier de leegstandverwachting? De overtuiging dat erg veel bedrijven en winkels hun panden na de crisis zullen verlaten nav. faling of inkrimping om faling te voorkomen.

7. Sectoriële aandelenfondsen zijn risicovoller dan algemene aandelenfondsen.

Zowel in 2018 (toen met 5 opgevolgde fondsen) als nu (met 15 opgevolgde fondsen) is deze conclusie niet uit de cijfers af te leiden. De beste algemene aandelenfondsen presteren lichtjes beter dan de  beste sectoriële – (in 2018: – 8,94 % / nu: – 11,70 % /telkens fondsen die het thema Water bespelen). Maar de slechtste sectoriële fondsen (in 2018: -16,86 % / nu: – 23,80 % / telkens Quest For Cleantech) doen het nog een pak beter dan de slechtste algemene aandelenfondsen.

8. Emerging Markets moet je niet ontwijken.

Uiteraard is het rendement in groeilanden wisselvallig. Maar steeds meer zijn ze onderdeel van ons economisch- en financieel systeem. Het is dan ook niet aan te raden om ze links te laten liggen. In 2018 volgde ik 3 dergelijke fondsen op. Nu zijn dit er 7. In 2018 scoorden zij gemiddeld in vergelijking met de algemene aandelenfondsen. Het beste EM-fonds scoorde onder het beste algemeen aandelenfonds.Terwijl het slechtste EM-fonds toch minder verlies optekende dan het slechtste algemeen aandelenfonds. In 2020 valt hetzelfde op te merken. Dit met verliezen tussen de 17,73 % en 25, 77 %.

9. Wereldwijd beleggen spreidt het risico.
10 voorlopige beleggingslessen uit de Coronacrisis
Spreiden lijkt ongemakkelijk in de fysieke wereld. In de beleggingswereld is het een must.

Spreiden blijft een basisregel bij beleggen. De 3 fondsen die op specifieke landen focussen (2 x Frankrijk (- 23, 05 % en – 28,30 %, 1 x België (- 29,30 %) bengelen onderaan. De specifieke samenstelling van hun beursgenoteerde bedrijven maken dergelijke fondsen risicovoller.

Regionale spreiding (zie hieronder) vlakt het risico al verder af.

De 25 duurzame aandelenfondsen die wereldwijd beleggen staan natuurlijk ook op verlies. Zij lijken de beste buffer te bieden. Het slechtst presterende fonds gleed 23,85 % achteruit. Het beste beperkte de schade tot – 9,06 %.

10. Regio’s: VS boven, Europa onder.

We hebben slechts 2 aandelenfondsen die voluit in VS-bedrijven investeren. Het ene staat op – 7,44 %, het andere op -15,21 %.

24 fondsen zetten in op Europa. De Large Caps-fondsen scoren gemiddeld (tussen – 12,62 % en – 28,30 %). De uitersten zitten bij de Mid Caps of flexibele fondsen (- 9,24 % tot – 33 %).

VS-fondsen deden het in de opgaande markt ook beter dan Euro-fondsen. Of dit blijft gelden in afkalvende markten is niet definitief bewezen. De bronnen voor de cijfers voor VS-fondsen zijn schaars. Mogelijk speelt ook de gevatte reactie van de FED en het feit dat het Coronavirus eerst in Europa toesloeg en pas nu ten volle in de VS ontploft ook nog een rol in de cijfers. Als dit zo is, zullen de verschillen nog uitgevlakt worden.

Zijn die lessen nuttig?

Lessen trekken uit onvoorziene omstandigheden? Dit is nuttig om in de toekomst niet dezelfde fouten te maken.

Maar de toekomst is niet noodzakelijkerwijs een herhaling van het verleden. De huidige crisis is niet te vergelijken met de financiële crisis van 2007-2009, of de dotcom-crisis rond het millenium. De ene zwarte zwaan is niet de andere zwarte zwaan.

Misschien is het wel tijd voor de overheden om ook eens de al te stringente houding rond beleggingsprofielen onder de loupe te nemen? Sommige van onze vaststellingen (5, 6, 7, 8, 10) lijken toch een beetje haaks te staan op wat de klassieke voorzichtigheidsleer ons voorhoudt.

De effecten van de Coronacrisis op de keuzes in je later  beleggingsbeleid kunnen derhalve beter verder uitgezocht worden. Laat dit een aanzet zijn. Economen en financiële specialisten zullen dit ongetwijfeld gaan doen. En mogelijk spreken hun resultaten mij op diverse vlakken tegen.

De samenhang die ik hierboven uit de cijfers haal spreken voor zich. Maar het is algemeen geweten dat een correlatie nog geen causaliteit is.

Categorieën
home

Ditmaal pek en veren: onze modelportefeuilles 2018 kleuren rood.

 

De wereld draait door. Onze aandacht wordt opgeslorpt door wat zich aandient. We zijn makkelijk afgeleid van de essentie. Alleen door je zelf even te verplichten om stil te staan en achterom te kijken, kan je de afgelegde weg valueren.

Nu is het evalueren van een belegging op haar prestaties gedurende een termijn van 1 jaar natuurlijk nog altijd een momentopname. Beleggen doe je immers -idealiter- voor de lange termijn. 1 jaar is dan ook slechts als een momentopname te beschouwen.

Maar in het kader van onze transparantie, lijkt het toch nuttig om even terug te kijken. Was onze selectie OK of niet?

Als het advies verkeerd uitpakt, kan de belegger je op de balk hijsen en je vol pek en veren hangen.

Ieder jaar stellen wij op basis van de beschikbare fondsen, te besteden bedragen én het mogelijk profiel van klanten modelportefeuilles samen. In tegenstelling tot onze eigen portefeuille publiceren we de resultaten ervan niet maandelijks.

Gezien begin dit jaar de MiFID-regels aangepast werden, was er in de laatste maanden van 2017 een behoorlijk grote uitval in fondsen die wij via onze leveranciers konden aanbieden. Meerdere verzekeraars haalden de kam door hun aanbod. Maar à la guerre, comme à la guerre, ook met minder variatie konden we combineren.

Het voorbije jaar was niet goed. Een pijlsnelle start werd gevolgd door een scherpe val, die tot eind maart duurde. De 3 volgende maanden waren nodig om terug op het niveau van eind januari te komen. In de zomer werd het eventjes beter, maar september kondigde reeds een terugval aan, welke in oktober effectief plaats vond. Een korte remonte in november liet een eindejaarsrally vermoeden. Maar deze bleef uiteindelijk uit. Integendeel globaal kozen beleggers ervoor om naar de uitgang te vluchten.

Categorieën
home

De eigen portefeuille in oktober 2018

 

Halloween op de aandelenbeurzen. De roetsjbaan duikt omlaag.

Het was me de maand wel. Optrekken van de rente in de VS, samen met groeiende onzekerheid over ordentelijk lukken van Brexit, machinaties in Saoudische ambassade te InstanbulEuropa dat niet zit te wachten op landen die hun begrotingstekort laten oplopen, …. er was genoeg om extra onrust aan te wakkeren. Dit alles bovenop de handelsoorlog, die Trump met o.m. China voert.  Dus volop dalende aandelen in loop van de maand.  Beursindexen (YTD) zijn dan ook gekelderd (Bel 20: -13,38 % – Eurostoxx 50: – 8,75 % – MSCI AC World : – 6,79 %)

Vast staat dat dit alles de modelportefeuilles geen deugd deed.  Ze kleuren momenteel allemaal rood.

Waar eind september 18 van fondsen die wij opvolgen nog positief noteerden tegen 20 negatief (YTD), is de situatie verergerd.

Momenteel zitten we met een overwicht van negatieve rendementen (32 in de min versus 6 in de plus).

Hiermee kan je moeilijk iets rendabel  ineen knutselen. 

Pas later zal duidelijk worden of deze periode moet gezien worden als een koopkans of niet. Beleven we een salamicrash of zitten we in een noodzakelijke tijdelijke aderlating om die oververhitting tegengaat?

De eigen portefeuille kon ook al niet op tegen het gebeuk. Ze staat nu (met als vergelijkingspunt 01/01/2018) op  – 5,19 %. Dat ze het beter doet dan enkele indexen ( zie hoger, maar ook meer specifiek YTD: Dow Jones Sustainability World Index : – 7,69% , Dow Jones Sustainability Europe Index: – 5,73 %)  biedt maar een schrale troost.

Lik op stuk voor de President tijdens de komende verkiezingen?

Op 6 november hebben  we de tussentijdse congresverkiezingen in de VS.  Dan zal blijken of de POTUS zich verder vrijelijk zal kunnen wentelen in zijn geliefde America First of niet. In het laatste geval zal het gevaar op nieuwe handelsoorlogen wellicht zakken.

Het is niet onmogelijk dat de verliezen tegen het einde van het jaar nog goedgemaakt worden door een eventuele eindejaarsrally. Maar -wegens gebrek aan glazen bol – zijn de kansen hierop niet in te schatten.

Categorieën
home

Biedt duurzaam beleggen een beter langetermijnrendement?

 

De disclaimer dat rendementen uit het verleden geen garantie zijn voor deze in de toekomst, kennen we onderhand wel. Maar wil dit ook zeggen dat er niets valt af te leiden uit het (recente) verleden? Natuurlijk niet. Zeker als je een tendens onwaart, kan het nuttig zijn om die verder te analyseren. En er eventueel op in te spelen.

Immers er is een beurswijsheid die luidt: “The trend is your friend (until the end when it bends)”. Deze woorden worden alleen door contrarians in de wind geslagen.

Motto van een contrarian. Maar heeft deze ook gelijk?

De vraag die we hier stellen is “is duurzaam beleggen een dergelijke trend? En zo ja, is het zinvol deze trend te volgen?” Bij gebrek aan een glazen bol, moeten we voor het antwoord toch even in de achteruitkijkspiegel kijken.

En dan blijkt dat het antwoord 2 keer “ja” is.

  1. Ja, duurzaam beleggen is een trend.
  2. En ja, het is zinvol om deze trend te volgen.

In de rest van dit artikel gaan we in op deze 2e ja. We focussen op 2 situaties: Europa én de wereld.

De Europese Scene.

Beleggen is als goede jazz: Boeiend, maar ook wel eens vermoeiend.  Met zowel dissonante – als melodische momenten. Sommigen krijgen er hoofdpijn van, anderen worden euforisch.

Als we op langere termijn (+/- 15 jaar) de evolutie van de MSCI Europe (grafiek en verdere toelichting telkens in de link)bekijken, dan zien we uiteraard een gekende beweging.

Tot en met medio 2007 een fors opgaande lijn. Met daarna tot midden maart 2009 een vrije val. Vervolgens tot begin 2011 een inhaalbeweging, gefnuikt door de Eurocrisis. Vanaf 2012 gaat het dan terug fors omhoog, maar sinds 2015 lijkt het vet van de soep.

Hierdoor noteert de MSCI Europe momenteel relatief fors onder de rendementen van de MSCI World.

Waar beiden in juli 2003 op 100 stonden, staat de MSCI Europe in juli 2018 op 295,37, terwijl de MSCI World op 340,98 noteert.  Op een periode van 15 jaar (de grote crisis 2008-2009 incluis) steeg de waarde van de MSCI Europe x 2,95 en die van de MSCI World x 3,4. Al bij al puik.

De MSCI Europe SRI werd later opgestart, maar gelukkig toch net voor de

Categorieën
home

Carmignac omarmt duurzaam beleggen.

 

duurzaam is meer dan een groen kleurtje

Een tanker keert niet zo vlot als een speedbootje. Als een beleggingsreus als Carmignac, zijn beleid wijzigt, dan duurt dit een tijdje.

Carmignac is in 1989 opgericht en is inmiddels uitgegroeid tot 1 van de belangrijkste Europese aanbieders van vermogensbeheerdiensten. In 2012 ondertekenden ze de VN Beginselen van Verantwoord Investeren.

Maar tot vrij recent hebben ze zich niet als duurzame beleggers geprofileerd.

Via Google Search  merken we dat ze sinds het 2e kwartaal van 2017 deze eigenschap wel beginnen uitspelen. Per 08/08/2017 op hun algemene website , per 18/08/2017 op hun Duitse website, per 04/09/2017 op hun Franse website .

En … deze week was maatschappelijk verantwoord beleggen ook 1 van de thema’s op hun investeringsseminarie in België.

Categorieën
home

Een aanvullend pensioen uit uw Tak 23 halen?

 

Met alleen de wettelijke pijler zit u niet comfortabel.
Met alleen de wettelijke pijler zit u niet comfortabel.

In onze algemene pagina’s over Tak 23 staat vermeld dat het mogelijk is om periodieke uitbetalingen te verkrijgen uit uw Tak 23-belegging. Hoewel het administratief meestal minder vlot gaat dan bij een bankbelegging, kan je je (te karig) pensioeninkomen op die manier aanvullen. Maar…is het ook verstandig om dit te doen?

Categorieën
home

De eigen portefeuille in oktober 2013

 

Eind september verwachtte ik dat het rendement van de eigen portefeuille in oktober  onder druk zou staan. Maar uiteindelijk bleef de richting omhoog behouden.

Immers op de valreep heeft men in Amerika het schuldenplafond tijdelijk verhoogd. En hierdoor werd nipt een financiële crisis vermeden. Hoewel dit pas uitstel van executie is, gezien er begin 2014 al terug afspraken moeten gemaakt worden tussen Democraten en Republikeinen.

Welke richting gaat deze locomotief uit?
Welke richting gaat deze locomotief uit?

Terzelfdertijd bleef het in de voorbije maand in Europa relatief  rustig. In Duitsland heeft de verkiezingsoverwinning van Merkel en de nederlaag van de liberale partij de kaarten zo geschud dat er nog geen nieuwe regering is. Zolang die er niet is, wordt ook niet duidelijk