Categorieën
home

Het instapmoment optimaliseren

 

Keep calm - Het instapmoment optimaliseren
Je “cool” verliezen. Ook beleggers kennen dit fenomeen

Wanneer de koersen van aandelen, obligaties en hun fondsen fors dalen is er quasi niemand die deze durft aan te kopen. En vaak komen de kopers in grote getale opdraven als de koers al een tijdje de hoogte ingaat. In beide gevallen spelen emoties een erg grote rol. Ofwel slaat de angst ons om het hart (dus we kopen zeker niet), ofwel vrezen we het momentum te missen –FOMO of Fear Of Missing Out- (en willen we per sé kopen). Een perfect ideaal instapmoment kan niemand berekenen. Maar misschien kan je toch stappen in die richting zetten. Bestaat er een methode om je instapmoment te optimaliseren?

Een goed koopmoment herkennen

Het is al diverse keren bewezen:

  • je moet kopen ‘als er bloed in de straten vloeit’ en
  • je doet het beter niet  ‘als de bakker en de beenhouwer hun bereikte rendementen aan de grote klok hangen’.

Maar meestal doen we juist het omgekeerde, want bovenstaande voelt tegennatuurlijk aan.  Die foute keuzes zijn nefast voor het rendement van de belegger.

  • Hij (m/v/x) mist een grote stijgingskans én
  • tekent in op een grote dalingskans.

In veel gevallen leidt dit tot ontgoocheling en soms ook tot definitief afhaken. “Beleggen? Dat is niets voor ons!” horen we dan.

Kan deze situatie doorbroken worden? Ja, mits we signalen kunnen capteren wanneer een belegging hetzij te fel onder haar normale waarde gedaald, respectievelijk gestegen is. Bestaat daar een methode voor?

Systematisch checken

De mensen achter mijnportefeuille.be hebben hiervoor 2 systemen uitgedacht. Ze passen deze nu al enkele jaren toe. En ze spitten er koopkansen mee naar boven:

  1. Gebruik de GOGI (een letterwoord dat staat voor GeOptimaliseerd Gespreid Instappen) wanneer je je belegging periodiek opbouwt.
    1. Normaal gezien zal iemand die periodiek in een aandeel (een fonds) belegt, nu eens aan een hoge – en dan weer aan een lage waarde instappen. Op termijn verwerft zo iemand dan een gemiddeld rendement.
    2. Via het GOGI-systeem kan je echter volgen of een bijstorting op moment X nu opportuun is of juist niet. De truuk bestaat er in om op momenten dat een belegging in vergelijking tot zijn gemiddeld rendement al te veel gestegen is even af te wachten. En alleen te investeren als het aandeel/fonds terug onder zijn gemiddeld rendement presteert.
    3. De bedenkers van het systeem hanteren 2 waarderingen:
      1. STOP voor het geval de belegging boven haar gemiddeld rendement presteert en
      2. SPREAD indien de belegging integendeel juist onder haar gemiddeld rendement presteert.  Met die “spread” willen ze doelbewust niet zeggen dat je moet aankopen (wat bijv. een GO als aansporing wel zou hebben). Niemand weet immers of de waarde al genoeg gezakt is en dus al spoedig zal aantrekken. Spread wil eerder zeggen ‘statistisch is het wellicht een goed moment om nu aan te kopen’. En zoals steeds: vergeet niet te spreiden. We hebben het hier nu over het tijdselement (timing van instap), maar ook investeren in diversiteit (verschillende producten) blijft belangrijk.
      3. Op basis van hun bevindingen zou een volgehouden hantering van de STOP en SPREAD-benadering je een hoger dan een “gemiddeld rendement” moeten opleveren.
  2. Gebruik de INVERSE GOGI wanneer je wil beleggen met een éénmalige som.
    1. De Inverse GOGI lijst de fondsen op die erg zwaar onder hun gemiddelde doorgezakt zijn én daarbij een ondergrens overschreden hebben.
    2. Hier heeft de STOP een betekenis van “geen momentum om nu per sé te willen aankopen“.
    3. SPREAD daarentegen zou je als volgt kunnen interpreteren: dit fonds is zodanig in waarde gezakt, dat het nu een echt solden-product geworden is. Het fonds is dus koopwaardig mits je zelf nog vertrouwen in de filosofie én het beheer van het product hebt. En ook hier weer: blijf voldoende spreiden.

Geen wondermiddel, maar wel bruikbaar ?

banner Gogi - het instapmoment optimaliseren
Gogi is niet alleen oosters eten, ook food for thought bij beleggers.

Het team van MijnPortefeuille heeft de GOGI al enkele jaren toegepast en -buiten echte crashes gerekend- helpt dit systeem om het beleggingsrendement een boost te geven.

Omdat de gewone GOGI-weging van een fonds geen statisch gegeven is, is dit geen goed idee om dit te laten doorwegen in de keuze van fondsen die we opnemen in een bepaalde modelportefeuille.

Het zou in de loop van het jaar wel een evaluatie-element kunnen zijn om bij nieuwe klanten de modelportefeuilles gedeeltelijk te laten afwijken van haar origineel dat per 1 januari vastgelegd werd. Zo zou bijv. bij een STOP-signaal bij een fonds het bedrag dat we daarin investeren iets verminderd kunnen worden en bij een SPREAD-signaal het bedrag van de investering iets verhoogd kunnen worden.

Ook zouden klanten die willen bijstorten de GOGI-score van een fonds kunnen meenemen in hun beslissingsmoment (vandaag doen of toch nog even wachten? / gelijkmatig in alle fondsen uit de belegging bijstorten of selectief bijstorten (alleen in de fondsen met een SPREAD-signaal)?).

De INVERSE GOGI wordt minder toegepast door MijnPortefeuille. Wel gebruikten ze dit gegeven creatief ooit bij aangekochte fondsen die door de bodem gezakt waren. Het motiveerde hen om in voorkomend geval gespreid te verkopen. Want alles in 1 keer verkopen eens je op een dieptepunt staat betekent ook het volle verlies nemen.

Met Ethisch Beleggen maken we modelportefeuilles op. Jaarlijks houden we die tegen het licht. We rekenen er op dat we daarbij fondsen selecteren die niet echt door de bodem zakken, maar volledig uitgesloten is dit nooit. Een Invers Gogi-signaal bij 1 of meerdere van de aanwezige fondsen zou op een mogelijke opportuniteit kunnen wijzen.

GOGI en INVERSE GOGI zijn dus zeker geen wondermiddel. Ze zijn eerder een bijkomend analyse- en sturingsmiddel.

Om het met de woorden van de ontwerper te zeggen:

‘In feite vergelijken we een fonds met zichzelf en niet langer met een benchmark. … Door dit op lange termijn te doen -een beetje zoals de weerman doet om tot een langjarige gemiddelde temperatuur te komen- kunnen we zien of een fonds hoger of lager presteert dan normaal. We weten dat het ‘weer’ ook heel volatiel en onvoorspelbaar is. Maar als je over een langdurige metingen beschikt, kan je bepalen of een bepaalde temperatuur te laag of te hoog is voor de tijd van het jaar. Als die te hoog is, dan weet je ook dat er uiteindelijk toch een afkoeling komt.”

Een dankwoordje aan een collega-blogger.

Gezien onze goede relatie met de man die deze berekeningen uitvoert,  kregen we de toelating om diens resultaten ook in onze specifieke werking te gebruiken. Meer nog: hij bood aan om de fondsen die wij verdelen en die bij hem nog niet op de radar stonden ook in zijn berekeningen te gaan opnemen.   Dank hiervoor. Het helpt ons om nog verfijnder te kunnen werken. Gegevens die anders niet beschikbaar zijn, kunnen we nu integreren in onze wegingen.

Concreet

Om die reden zullen we

  • vanaf heden een STOP/SPREAD-indicatie ook -voor zover beschikbaar (van een jong fonds kan je geen langdurig gemiddelde berekenen)- vermelden op onze fondsenpagina. Hou er rekening mee dat we de informatie steeds met een kleine vertraging verwerken. Onze leverancier moet zijn huiswerk maken & wij moeten het gedeelte dat op onze werking van toepassing is er dan uitselecteren. Zeker in tijden van beursturbulentie kan deze vertraging haar effect hebben. Let wel: beslissen om een fonds aan te kopen doe je beter niet op basis van 1 parameter. Een loutere STOP/SPREAD-vermelding mag dan ook niet als een afraden/aanbeveling tot investeren gezien worden.
  • Soms zal je NVT (Niet van Toepassing) zien staan ipv. STOP of SPREAD. Dit gaat dan over relatief jonge fondsen. Hiervan kan je geen langdurig gemiddelde berekenen.
  • Ook zal je soms ONBEKEND zien staan. Dit gaat dan over fondsen die wel al een behoorlijke ouderdom hebben, maar nog niet opgenomen zijn in de database van de beheerders van MijnPortefeuille.

Meer achtergrond gewenst?

De correcte, technische uitleg over hoe een STOP/SPREAD tot stand komt en welke berekeningen er achter GOGI en INVERSE GOGI steken, hebben we hier niet weergegeven. Dit om het artikel niet al te ingewikkeld te maken. Voor wie zich daarin wenst te verdiepen, raden we aan om vriend Google in te schakelen. Op de site MijnPortefeuille.be vind je de uitleg in volgende artikels: Periodiek beleggen – gespreid instappen (basisartikel)  en GOGI: Geoptimaliseerd Gespreid Instappen (meer technische info).

Tot slot

We blijven even in de allegorie van de ontwerper van GOGI en Inverse GOG.

  1. In de wereld van de belegger kan het vriezen of het kan dooien. Deze periodes volgen elkaar op met een zekere regelmaat. Dat wil niet zeggen dat de
    De spaarrekening lijkt nog lange tijd te zullen lekken.

    periode van vorst en dooi exact te bepalen is. Laat die onzekerheid echter geen reden zijn om niet naar buiten te komen en de weersomstandigheden te trotseren. Uit vrees voor crashes en ander onheil zitten erg veel mensen nu al jaren door hun venster te staren met hun spaargeld achter zich veilig op een rekening. Ze vergeten hierbij dat binnen in huis de muizen van de inflatie steeds meer gaten in dit spaargeld aan het vreten zijn.

  2. Velen blijven de verwachting koesteren dat de rentes binnenkort terug naar “normale” hoogtes zullen evolueren. Dit lijkt echter niet erg realistisch in de meeste gebruikte basisscenario’s van economen en financiële instellingen. Zo verwacht Robeco in haar 5-jaars-prognose voor de periode 2020-2014 (zie p 88-91) dat cash in de toekomst een rendement van gemiddeld – 0,5 % zal opbrengen. Een negatieve rente, dus. Schroders probeert wat verder in de toekomst te kijken. In haar laatste vooruitzichten voor de periode 2019-2029 (zie p 9) ziet zij in de komende 10 jaar de cashvergoeding gemiddeld slechts net boven de heersende vergoeding op spaarrekeningen komen (0,2 i.p.v. 0,11).

 

 

Categorieën
home

Pensioenfondsen in VK moeten voortaan met ESG rekening houden.

Het Verenigd Koninkrijk komt de laatste paar jaar in beeld als een land op drift. De politieke leiders zijn er niet slagkrachtig (of slaan alle richtingen uit). De bevolking is het alleen eens over het feit dat ze verdeeld zijn. Zichzelf in de voet schieten lijkt een wezenskenmerk van de Britten te zijn. Althans gezien vanuit onze positie aan de overkant van het Kanaal.

Er is meer dan de karikatuur.

Scrabble pensioenfonds - Pensioenfondsen in VK moeten voortaan met ESG rekening houden.
ESG : 3 x woordwaarde
Environmental
Social
Governance

Toch gebeuren er ook nog zinvolle dingen. Deze komen bij ons amper in de pers. Zo is de wetgeving rond financiële producten er recent aangepast. Als onderdeel van het streven van de overheid om klimaatverandering aan te pakken, zijn pensioenfondsen met ingang van 01/10/2019 er verplicht om een ESG-beleid te hebben. Zodra er meer dan 100 leden in een pensioenfonds toegetreden zijn, ben je onderhevig aan die verplichting. De ESG-benadering moet voortaan -naast de financiële overwegingen- ook uiteengezet worden in hun SIP (Statement of Investment Principles). Kort door de bocht: rentmeesterschap duikt voortaan ook op in elke prospectus van een (niet-ultraklein) pensioenfonds.

Pensioenfondsen zijn grote financiële hefbomen.

Ppensioenfondsen beheren gedurende lange jaren grote kapitalen van hun leden. Deze worden er vanaf nu in een richting gestuurd waarin niet alleen financieel rendement belangrijk is. Voortaan wordt ook rekenschap gevraagd mbt. het effect van die geldstromen op vlak van sociaal -, milieu- of bestuurlijk beleid. ESG is niet langer een optioneel extra (aankruisvakje op een onderschrijvingsformulier) voor vermogensbeheerders. Het maakt voortaan integraal deel uit van de fiduciaire verplichtingen van aanbieders van pensioenfondsen. Zo zullen beheerders ook moeten laten zien hoe zij de risico’s van bijv. klimaatverandering aanpakken. Evolueren hun beleggingsengagementen en hun stemgedrag bijv. naar koolstofarme bedrijven of weg van de fossiele grootmachten? Hier niet aan beantwoorden kan voortaan hun juridische aansprakelijkheid in het gedrang brengen.

fossielvrij pensioenfonds - Pensioenfondsen in VK moeten voortaan met ESG rekening houden.
Er waren al voortrekker. Nu wordt het er algemeen gangbaar.

De miljarden ponden , die in dergelijke stelsels rondhangen zullen eindelijk doen wat volgens een recent eigen onderzoek van de Britse regering verwacht wordt door 68 % van de Britse spaarders. Met name dat hun beleggingen ook rekening houden met de impact op mensen en milieu. Dit zal wellicht een groter effect hebben op de aanpak van de klimaatverandering dan bijna elke ander beslissing die de overheid kan nemen.

Binnenkort ook aan deze kant van de plas.

Het is de verwachting dat Europa hierrond  in de komende jaren zelf ook verdere stappen zet. Maar voor 1 keer is het leave-kamp een positieve trendsetter.  In België probeert FairFin bijv. de pensioensector in diezelfde richting te bewegen. Althans via het opzetten van een duurzaam pensioenspaarfonds voor leden van de (para-)medische wereld.

Natuurlijk moet in de praktijk nog blijken of de verplichting in de UK effectief wel leidt tot de te verwachten resultaten: ESG-risico’s goed inschatten én de weg naar een zero-carboneconomie helpen plaveien.

Noodzakelijk, maar niet voldoende.

Zo ziet UNPRI 4 nog te nemen obstakels:

  1. consolidatie in de pensioensector. Het VK is 1 van de meest gefragmenteerde pensioenmarkten ter wereld. Naast (relatief) hogere exploitatiekosten in een klein fonds, is het bestuur er vaak van mindere kwaliteit of minder goed uitgerust om specifieke scenario’s te kunnen analyseren. Een kwestie van “size matters”.
  2.  verbetering van de duurzame beleggingskennis bij fondsbeheerders. De meeste pensioenspaarders zijn nog 25 jaar of langer verwijderd van hun pensioen. Dit is de periode waarin de Britse regering tot een zero CO2-uitstoot wil komen. Deze economische transformatie zal ook gevolgen hebben voor het financieel rendement van beleggingen. Maar veel vermogensbeheerders hebben hun investeringsaanpak nog niet aangepast hebben aan klimaatverandering. Zo wordt er nog erg veel geld belegd in wat ooit (binnenkort?) stranded assets zijn. feit. De basisopleiding van fondsbeheerders besteedt daar nog geen aandacht aan. Ook bestuurders van dergelijke fondsen kunnen hier wel nog wat bijsturing gebruiken.
  3. pensioenfondsen moeten meer luisteren naar de bekommernissen van haar leden. Wereldwijd stijgt de aandacht voor het realiseren van de SDG’s. Veel leden willen dat hun spaargeld de wereld ‘ten goede’ komt. Maar men hoeft niet zelf het warm water uit te vinden. In binnen- en buitenland zijn al ‘best practices’  te vinden. Nu komt het er op aan van elkaar te willen leren.
  4. pensioenfondsen moeten betere service bieden. Pensioenfondsen zijn een enorme bron van inkomsten voor de financiële sector. Vaak werden ESG-factoren buiten beschouwing gelaten bij de keuze van de dataleveranciers of andere diensten waarmee men samenwerkte. ESG-screening werd soms gezien als een extra te betalen kost in plaats van als onderdeel van het totale plaatje. Ook werd vastgesteld dat weinig grote vermogensbeheerders een specifiek stembeleid hadden over bijv. klimaatverandering. Pensioenfondsen zullen zich pro-actiever moeten opstellen. Zowel ten opzichte van hun zakenpartners als in de reële economie. Transitie vereist nu eenmaal dat belangrijke actoren zich ook luid en duidelijk uitspreken.

Effecten opvolgen.

Regelgeving wijzigen is natuurlijk 1 iets. Evalueren of dit uiteindelijk ook opbrengt wat men ervan verwachte is de volgende stap. ShareAction, de Britse activistische promotor van verantwoord beleggen, heeft zich alvast voorgenomen om naar het einde van het jaar de 16 belangrijkste Britse pensioenfondsen te screenen. Met de  de huidige hervorming is de regelgeving mbt. beleggingen gewijzigd. Hoe integreert men dit  in hun beleid en hoe wordt een ambitieus ESG- en rentmeesterschapsbeleid gecommuniceerd naar de leden wordt dan de vraag.

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in september 2019.

Besluiteloosheid op veel vlakken.

De vaudeville rond Brexit draaide een nieuw rondje. De premier zette het parlement buitenspel, maar het hooggerechtshof oordeelde dat die actie onwettig was. 1 maand voor de officiële exit uit de EU is er nog niets geregeld.

Ook onze regeringsvorming schoot niet echt op. Aan Vlaamse kant kwam er na meer dan een maand onderhandelen -met de partijen die in de vorige regering ook de dienst uitmaakten- op de valreep nog een akkoord. Voor de federale regering durven de protagonisten N-VA en PS hun tenen nog niet in het water steken. Tenzij ze achter de schermen bezig zouden zijn.

Schieten op de pianist om de boodschap te negeren.

In de VN werd een klimaattop gehouden. Daarna kwam meer commentaar op de emotionaliteit van de boodschap van Greta Thunberg dan op wereldleiders, die zich niet voor steekhoudende plannen engageren.  Vreemd genoeg was Mutti Merkel (net als in de vluchtelingensituatie in 2015) de enige die alsnog wat perspectief bood.  Trump, die een alleen verrassingsbezoek aan de klimaattop bracht, kijkt inmiddels aan tegen het opstarten van een afzettingsprocedure.  Kortom: het bleef deze maand bij business as usual. De urgentie om dringende problemen aan te pakken blijft ontbreken. Onze leiders lijden aan lethargie. En de bevolking lijkt er niet echt wakker van te liggen.

Toch zijn er ook hoopvolle signalen. Zo was er een succesvolle SMS-campagne om het geld voor een duur medicijn van een kind op te halen.  En kenden we diverse plaatselijke initiatieven om in water of op land plastics op te ruimen. … Het lijkt er op dat aan de basis grotere gevoeligheid/betrokkenheid leeft dan aan de top.

Sluimert er wat onder de oppervlakte?

Onze portefeuille bewoog in september terug in de positieve richting. Er kwam 2,22 % bij, zodat ze sinds begin 2019 nu op een rendement van 17,81 % staat. Oktober is al vaak een maand van achteruitgang geweest. De signalen zijn voorlopig niet negatief. Maar soms kan iets jarenlang onder de oppervlakte woekeren vooraleer het in al zijn gevolgen abrupt duidelijk wordt.

“Hello darkness, my old friend” zou nu beter passen.

De faling van de oudste reisorganisator Thomas Cook is daar het meest recente voorbeeld van. De impact op de meest Belgische reizigers zal, buiten ongemak wegens vergalde reis, nog meevallen. Het Garantiefonds Reizen vangt de financiële gevolgen wel op.  Wat de gevolgen voor werknemers betreft valt af te wachten. Daagt er een overnemer op en onder welke voorwaarden wil deze opereren.  Luchtvaartmaatschappijen en hotels zullen met hun onbetaalde rekeningen achterblijven en zien een deel van hun omzet in elkaar storten.  Vooral hotels uit Spanje, Griekenland, Turkije, Tunesië en Egypte – de populairste reisbestemmingen- zullen de gevolgen dragen. Bij die landen kan de opdoffer mogelijk een negatief gevolg op hun BNP hebben.

Categorieën
home

Duurzame ETF’s: gewogen en te licht bevonden.

Manulife visual ETF's versus Mutual Funds -duurzame ETF's: weinig spreiding en lage rendabiliteit
verschil tussen ETF en klassiek beleggingsfonds

In een vorige bijdrage (09/09/2019) hadden we het over de gevolgen van een recessie op indextrackers. Sommige vermogenbeheerders luiden de alarmklokken. Ze denken dat ETF’s bij een crisis een groot gat kunnen slaan in de zakken van haar intekenaars wegens

  • hun omvang,
  • de onbekendheid van hun gedrag bij omslaande markten,
  • het feit dat ze ook veel beleggers zonder voorkennis en inzicht aantrekken, ….

Die publicatie ging over ETF’s in hun algemeenheid. Echter recent werd in Nederland ook iets over duurzame ETF’s gepubliceerd.  Omdat de berichtgeving hierover in België eerder schaars is, besteed ik er wat aandacht aan. Het artikel stelde scherp op het werk van de beleggingsvereniging VEB. Deze nam een groot aantal duurzame beleggingsproducten voor particulieren onder de loupe.

Kort samengevat luidt hun verdicht: duurzame ETF’s zijn gewogen, maar te licht bevonden. Ze scoren slechter dan hun niet-duurzame evenbeelden op vlak van spreiding én rendabiliteit.

Een representatief staal.

Volgens onze bron, de krant NRC, is voor het eerst ‘structureel’ gekeken naar de samenstelling van duurzame beleggingsproducten.

Volgens het VEB-onderzoek zijn er op vandaag wereldwijd 222 duurzame indextrackers. Het is mij niet duidelijk of dit cijfer ruimer gaat dan alleen de in Europa beschikbare fondsen. Tal van ETF’s verdwenen immers uit het aanbod van vermogensbeheerders. Waarom? Omdat ze het door de PRIIPS opgelegde essentieel informatiedocument (Eid) niet ter beschikking hebben voor hun Europese klanten. Over de verschraling van het aanbod dat die reglementering veroorzaakte, hebben we al eerder bericht (zie 09/11/2017).

Beleggingsvereniging VEB wrijft duurzame ETF's te weinig spreiding en rendabiliteit aan
logo VEB beleggingsvereniging

Maar in feite maakt dit niet zo heel veel uit. 222 is een groot aantal. Je mag m.i. dan ook besluiten dat het hier over een representatief staal gaat. De bevindingen, die uit de studie van VEB rollen, lijken hierdoor valabel.

In duurzame trackers zou momenteel een totaal beheerd vermogen van 1 à 1,3 miljard $ aanwezig zijn. In de Top-5 prijken 3 fondsen van iShares, de ETF-tak van vermogensbeheerder BlackRock.

Zelf volgt Ethisch Beleggen 2 duurzame ETF’s van iShares (MSCI Europe SRI UCITS ETF € en DJ Global Sustainability Screened UCITS ETF $). Ze zitten niet in ons aanbod. We volgen ze op om hun gedrag (en eventuele afwijkingen) tegenover actieve fondsen te kunnen doorgronden.

Een duurzaam ETF is een geconcentreerd afgietsel van een niet-duurzaam ETF.

Volgens VEB zijn duurzame trackers vaak een aangepaste versie van hun traditionele variant. De meest vervuilende bedrijven worden er uitgekieperd en/of alleen de best in class worden behouden.

De discussie over het geslacht van de engelen doet zich ook in ESG-kringen voor.  Het is niet evident om eenduidig te bepalen of een bedrijf (en onze investeringen er in) nu al dan niet gunstig zijn voor milieu én samenleving. VEB focuste daarom vooral op de aanwezigheid van auto-industrie en energiesector in de duurzame ETF’s.

Maar ze maakten ook een overzichtslijstje op met de Top-10 van populaire bedrijven aanwezig in duurzame ETF’s. De meerderheid daar zijn software-gelinkte bedrijven (Microsoft, Alphabet, Apple, SAP, VISA, Facebook). Naast huishoudproducten (Procter & Gamble) , pharma (Johnson & Johnson) vinden we er ook de retailconcurrent Amazon en de fossiele energieproducent TOTAL (op plaats 5) terug.

Wat is daar duurzaam aan?

Exxon komt in veel duurzame ETF's voor. Globaal scoren deze slecht op vlak van spreiding en rendabiliteit
Exxon kende de gevolgen van klimaatverandering, maar verkoos te liegen.

Verder in de rangorde -maar niet in Top-10 staan ook fossiele bedrijven als Exxon en BP  te blinken. Total, Exxon en BP halen de lijst, omdat ze momenteel tot “the best in class” in hun sector  behoren.  Maar het ruikt toch naar greenwash:  de minst vervuilende fossiele brandstofverhandelaar, blijft natuurlijk nog steeds een vervuiler.

Vraag is of duurzame beleggers dergelijke bedrijven in hun portefeuille willen zien opduiken? Bij 1 van de 2 ETF’s die wij opvolgen zien we bijv. ook dat er in TOTAL (voor 4,92 %) belegd wordt. Omdat de waarheid haar rechten heeft, moeten we hieraan toevoegen dat dit bedrijf ook af en toe in actief beheerde duurzame fondsen opduikt.

De hoge score van Alphabet (3e) valt op. Het moederbedrijf van Google doet dan wel veel inspanningen om zijn milieu-impact te verbeteren.  Maar blijft knoeien met onze privacy. Met Facebook (en haar privacy-inbreuken), Amazon (en haar verlonings- en tewerkstellingsproblematiek) en Johnson & Johnson (en haar verslavende pijnstillers), staan er nog enkele erg betwistbare bedrijven in de duurzame ETF-Top.

Wat auto’s betreft worden subtoppers Honda en Toyota teruggevonden in 15 trackers. Dit terwijl ze duidelijk achterlopen op vlak van elektrificatie. En hun waterstofwagens tot heden niet meer dan window dressing zijn. Tesla, dat geen CO2-uitstotende voertuigen produceert, is slechts opgenomen in 5 trackers. Niet dat deze laatste een toonbeeld is. In eerdere berichten (zie 10/11/2016 en 14/08/2018) hebben we onze bedenkingen geformuleerd bij het duurzaamheidsprofiel van deze autobouwer. En van haar flamboyante eigenaar.

Gebrekkige spreiding verhoogt het beleggingsrisico bij duurzame ETF’s.

Een geroemd voordeel van trackers is dat ze een brede spreiding in 1 enkel product en dus kleiner risico op grote koersbewegingen met zich meebrengen. VEB stelt m.i. terecht dat dit bij duurzame ETF’s veel minder opgaat. Logisch natuurlijk! Als je uit de globale tracker de slechts presterende bedrijven op vlak van ESG schrapt, blijft er kleinere pot om in te beleggen over.  Je zal dus automatisch grotere percentages van de resterende bedrijven in je belegging vinden.

Dit wegvallen van het spreidingsvoordeel geldt des te meer voor trackers die zich op een relatief kleine index focussen.

Minder rendement met duurzame ETF’s?

De studie van VEB stelt ook vast dat het rendement van duurzame ETF’s achterblijft op dat van niet-duurzame ETF’s. Nochtans is 1 van de argumenten van promotors van duurzaam beleggen dat dit juist helemaal géén verminderd rendement oplevert.

duurzame ETF's scoren slecht op vlak van spreiding en rendabiliteit. Zeker als je een betwistbaar vergelijkingspunt kiest
MSCI AC World voorbije 10 jaar overklast door S&P 500

VEB nam slechts alle duurzame ETF’s met een historiek van minstens 3 jaar in haar vergelijking op. Dit zijn er 56 van de 222. Wat weer toont dat ETF’s effectief een booming markt van recente datum zijn. Ze vergeleek deze met trackers op de traditionele, niet-duurzame S&P 500. Haar conclusie is dat de duurzame ETF’s een gemiddeld rendement haalden van +/- 10 %. Ongeveer 4 % lager dan dit van hun vergelijkingspunt.

We zijn geneigd deze conclusie als voorbarig te zien. Dit omdat de Amerikaanse Beurs (S&P 500) de voorbije 3 jaar sowieso beter scoorde dan veel andere markten. Je hoeft bijvoorbeeld maar terug te denken aan het Trump-effect na diens verkiezing eind 2016.

Onze (gebrekkige) vergelijking tussen de 2 door ons opgevolgde duurzame ETF’s en een 50-tal actiever beheerde duurzame fondsen wijst niet op onderpresteren op vlak van rendement. We vergelijken ze hieronder met corresponderende niet-duurzame algemene beursindexen.

duurzame ETF <-> Indexrendement 2016rendement 2017rendement 2018
iShares MSCI Europe SRI0,0 %11,41 %- 7,70 %
Eurostoxx500,70 %6.49 %-14,77 %
iSharesDJ Global Sustainability Screened10,90 %7,54 %-4.62 %
MSCI (AC) World Index (*)5,32 %20,11 %-11,76 %

(*) tot en met 2017 gebruikten we de MSCI World Index, vanaf 2018 zijn we de MSCI AC (All Countries) World Index beginnen gebruiken.

Wiens brood men eet, …

In onze praktijk werken we uitsluitend met actief beheerde fondsen. Onze leveranciers bieden ons geen of hoogstens niet-representatieve ETF’s aan. Dit zou er toe kunnen leiden dat we vooringenomen zijn. Omdat we er geen verborgen agenda op na houden, verwijzen we even naar onze specifieke positie.

We kunnen u niet het kostenvoordeel van een ETF aanbieden. We zetten echter in op voldoende spreiding. De risicograad van uw belegging wordt daardoor beter gereduceerd. In tegenstelling tot ETF’s selecteren actief beheerde fondsen ook buiten een bestaande referentie-index. Zoals hierboven toegelicht is dit het zwakke punt bij duurzame ETF’s.

Aan u de keuze wat u het belangrijkst vindt.

 

 

 

 

 

Categorieën
home

Infoavond 10/10 BIB Harelbeke

Blokkeer je agenda. Zo kan je op 10/10 om 19u30 aanwezig zijn bij de infoavond “Méér dan geld! geld als hefboom voor een duurzamere wereld” (*) in de BIB te Harelbeke.

Welzijnharelbeke, de minder stigmatiserende naam voor de OCMW-diensten van die westvlaamse stad, wil met zijn activiteit aandacht besteden aan financiële vorming. Meer bepaald aan “duurzaam beleggen”. Omdat we met ons geld ook de transitie naar een rechtvaardiger wereld kunnen ondersteunen.

Ethisch Beleggen zal er als gastspreker aanwezig zijn. Altijd al willen weten hoe & waarom we welke fondsen verkiezen? Of wat onze werkwijze nu juist is? Waag je kans!

We worden geflankeerd door:

Samen behandelen we verschillende invalshoeken rond het maken van financiële keuzes. Mogelijkheden waar je misschien zelf nog nooit bij stilstond.

Het is een kosteloos evenement, waar je toch waardevolle inzichten opdoet. En geldige argumenten vindt om je financiële handel en wandel voortaan anders aan te pakken.

Het volstaat je nu even aan te melden bij bren.derycke@welzijnharelbeke.be. En op de avond zelf met een frisse kop én een open geest aanwezig te zijn.

————————

(*) De infoavond is een activiteit in het kader van de Week van de Fair Trade (van woensdag 2/10 tot zaterdag 12/10).
Eerlijke handel heeft als doel om alle producenten en arbeiders toegang te geven tot een leefbaar inkomen. Dit eist ook inzet van de consument.

  • Is hij (m/v/x) bereid af te zien van persoonlijk gewin (lage prijs in de winkel) om de koek beter te verdelen?
  • Of blijft hij een miniatuur-kapitalistje tuk op eigen winstmaximalisatie? Waardoor hij met zijn egoïstische keuze de prijsdruk hogerop in de productieketen blijft ondersteunen.
Categorieën
home

Blood on the Trackers?

Hoe reageren de immens populaire indextrackers in tijden van recessie? ETF’s (exchange-traded funds) zijn al enkele jaren aan een steile opmars bezig. Ze worden ook “indextrackers” genoemd. In feite willen ze zo getrouw mogelijk een bepaalde beursindex benaderen. Ze worden vaak als alternatief voor actief beheerde fondsen gezien. Trackers werden door de dit jaar overleden John Bogle in de markt gezet als een goedkoop (en beter) alternatief voor de klassieke beleggingsfondsen. Beter omdat er veel minder geld aan de vingers van de fondsbeheerders bleef plakken én omdat volgens diens onderzoek de actief beheerde fondsen gemiddeld niet beter presteerden dan de indexen zelf. Goedkoper omdat ze lagere kosten hebben. Bij het volgen van een index is er minder studiewerk en beheer nodig. Met een boutade: een goede kopiemachine volstaat.

Accident waiting to happen?

Ondanks hun populariteit lezen we de laatste tijd af en toe waarschuwingen ten overstaan van de ETF’s. Hun omvang is zo groot geworden dat ze mogelijk een dreiging voor het financieel systeem zouden uitmaken. De ETF’s worden daarbij omschreven als “financiële zeepbellen, die wel eens in het gezicht van hun onderschrijvers zouden kunnen uiteenspatten“. Staat er een bloedbad voor de deur? Spreken we straks van ‘Blood on the Trackers’?

bieden indextrackers in tijden van recessie een Shelter from the Storm?
Een bloedspoor in voorbereiding?

“Blood on the Tracks” is een essentieel album van Bob Dylan. Op dit album staat onder meer het nummer “Shelter from the Storm“. En dat is net 1 van de kernpunten van kritiek op het trackersverhaal. Zullen ze voldoende kunnen weerstaan aan een ernstige recessie? Bieden ze in crisistijden een veilige schuilplaats voor de belegger?

In een artikel verschenen op 30/08/2019 op de site Finanzen.nl  wezen 7 topbeleggers op de negatieve kanten van indexbeleggen.

Tegenover die 7 werd alleen maar Warren Buffett gezet. Van Buffett is geweten dat hij onlangs een boontje ontwikkelde voor ETF’s. Het past om aan te stippen dat de kritiek komt van professionelen, die wellicht zelf actief in de markt zitten. Al dan niet gelieerd aan actieve beleggingsfondsen: de door ETF’s uitgedaagde (bedreigde?) soort. Hun kritiek is dus mogelijk (deels) vooringenomen.

ETF bashen.

Zo is er de eerder venijnige opmerking van Robert Shiller, Nobelprijswinnaar Economie. In 2017 zei deze dat passief beleggen beleggen eerder tot een spel maakt in plaats van een ernstige bezigheid. Je intellectuele kennis wordt er niet meer in uitgedaagd. Je parasiteert in feite op het denkwerk van de analisten die wel actief beleggen. Shame on you! Dit is een eerder morele veroordeling. Misschien begrijpelijk voor wie de oude waarden in ere houdt, maar onze maatschappij draait nu eenmaal gedeeltelijk op een freeriders-mentaliteit (denk aan last-minuteboekingen van (vlieg)reizen, Black Friday-aankopen in VS (Europa volgt al een beetje) of Singles day in China, …).

Zelfs John Bogle sprak in zijn laatste levensjaar over de problemen veroorzaakt door de producten waarvan hij de geestelijke vader is. Door de sterke opgang van de ETF’s verwacht hij dat deze binnenkort al meer dan de helft van alle Amerikaans aandelen zouden bezitten. Dergelijke concentratie is niet automatisch in het belang van de bedrijven of van de beleggers.

Michael Burry wijst er dan weer op dat gezien de indextrackers zoals het woord zelf zegt “de index” volgen, ze automatisch hun beleggers opzadelen met een te groot percentage van grote bedrijven. Bedrijven die kleiner zijn en niet in een index opgenomen zijn, zijn hiervan de pineut.  We zouden (in de VS) op het punt gekomen zijn dat kleine ondergewaarderde ‘waarde’aandelen minder kans maken om opgepikt te worden door beleggers. Waardoor kansen op rendement niet gegrepen worden. Hij -die ook in voor 2008 de huizenbubbel ontwaarde- heeft het expliciet over een ‘bubble’.

De impact van een recessie.

Beleggers worden nerveuzer omdat het R-woord weer begint te circuleren. Vermogensbeheerders vrezen dat passieve beleggers dan kunnen aankijken tegen grote verliezen. Want wat gebeurt er bij een onverwachte marktdaling? Dan probeert iedereen op hetzelfde moment naar de uitgang te lopen. Dit kuddegedrag zou de problemen alleen maar groter maken, denkt Jeffrey Gundlach. Kuddegedrag heeft verwoestend effect op de waarde. Denk maar even terug aan de periode eind 2008/begin2009, waar ze een zichzelf versterkend patroon (een lawine van waardedalingen) veroorzaakte. Zal in tijden van recessie hetzelfde zich niet voordoen met de houders van  indextrackers?

Howard Marks wijst op de paralellen tussen de enorme groei van ETF’s én de bullmarkt die vanaf maart 2009 ontstond. ETF’s waren de marktlievelingen in de opgaande lijn. Zullen ze dit blijven als de kansen keren? We hebben hier geen ervaring mee. En dus is er hier geen garantie voor.

Zullen beleggers in indextrackers in een recessie zich voelen als die uit de crash van 1929?
Als de wanhoop toeslaat en de verliezen oplopen

Carl Icahn haalde er in 2018 zelfs de crisis van 1929 bij. Hij wees er op dat sommige ETF’s met een grote hefboom werken. Ze trekken wellicht op hebzucht beluste (en naïeve) mensen aan. En zoals geweten waren een flink pak tijdelijk nieuwe rijken bij uitbreken van de crisis in 1929 de wanhoop nabij.

Bill Adams tot slot wijst er op dat beleggen ook vooruitkijken is. Iets wat actieve beheerders meer zouden doen dan passieve volgers. Van actieve beheerders mag je dan verwachten dat ze hun fondsen klaarstomen voor een aankomende recessie. Bijvoorbeeld door gedeeltelijk uit de markt te stappen, verschuivingen van ‘groei- naar waardeaandelen’ te voorzien. Actief beheerde fondsen zouden hun beleggers dus minder laten bloeden als een zware crisis uitbreekt.

The proof of the pudding is in the eating.

Wie gelijk heeft, is zonder crisis moeilijk uit te maken. Achter een vlag lopen, die steeds meer volk aantrekt, is klassiek menselijk gedrag. Maar is het ook veilig? Of biedt het alleen schijnveiligheid? Het antwoord op de vraag hoe indextrackers in tijden van recessie reageren, kunnen we dus niet beantwoorden. De vraag stellen noopt alvast tot nadenken. Hoe valabel acht ik de geformuleerde bedenkingen? Afhankelijk van hoe je er over denkt, zal je je strategie moeten aanpassen. Doe je dat niet, dan kan de pudding wel eens zeer zuur smaken.

 

 

 

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in augustus 2019

China Crisis Best ofDe eighties popgroep China Crisis had in onze contreien zijn grootste hit met het nummer Wishful Thinking. Het zal een begoocheling zijn die ook veel beleggers de laatste weken hadden. Het oppoken en blussen van de handelsoorlog tussen de VS en China zorgde begin augustus terug voor een globale achteruitgang op de beurzen. Die stopte midden de maand toen Trump blijkbaar terug olie op de golven goot.

Steekt Hongkong het vuur aan de lont?

Nochtans is het niet alleen op handelsvlak onrustig in China. In Hongkong, dat sinds 1997 een onderdeel werd van China, maar er nog steeds een eigen rechtssysteem kan op nahouden, blijft het protest tegen de uitleveringswet duren. Het protest wordt grimmiger en verbreedt tot een vraag naar echte democratische verkiezingen. Afhankelijk van de posities hekelt men het politiegeweld of omschrijft men de protesteerders als gewelddadig tot zelfs terroristisch. Deze laatste omschrijving zou een vrijgeleide kunnen geven aan de Chinese autoriteiten om militair in te grijpen. 30 jaar na het drama op het Tiananmen-plein houden de Chinezen liever een andere spiegel voor aan de wereld. Maar escalatie is mogelijk. En ze zou zelfs kunnen aangestoken, worden door Amerikaanse invloed nu de president daar door de “zelfmoord” van zijn dubieuze vriend Epstein een afleiding nodig heeft om niet nog meer als een ordinaire pussygrabber in beeld te komen.

KAL en protagonisten in de handelsoorlog
Cartoonist KAL heeft in augustus 2018 het absurde van de handelsoorlog en haar sturende ego’s getekend.

Belegger (shorter) Steve Eisman ziet in de chaos in Hongkong zelf een potentiële zwarte zwaan. En dan komt het schrikbeeld van augustus 2015 weer naar boven. Inderdaad: de China crisis. De groeicijfers wereldwijd vallen tegen, mede door de onzekerheid van de handelsoorlog en het stokken van de uitvoer naar China. Zeker de Europese autosector lijdt hier onder. En met al haar toeleveranciers is de economische uitval drastisch.

Dat in die situatie ook +/- de helft van Europa zonder stabiele regering zit, de nieuwe Europese Commissie zich nog op gang moet trekken en er in Groot-Brittannië met rasse schreden een no-deal Brexit nadert, doet ook de financiële vooruitzichten geen goed.

Het R-woord of een verlenging van de Bunny Market?

De rentes blijven dalen en ook de beurskoersen namen de laatste weken flink wat gas terug. Uiteraard kleurt dit ook af op onze portefeuille. Deze zakte in augustus met 3,22 % en staat nu sinds  het jaarbegin op een rendement van 15,59 %.

Er is sprake van een recessie en af en toe lees je van een catastrofescenario’s (genre 2008 – google maar eens op “financiële crisis in aantocht”).  Nu de hoed van Mario Draghi leeg lijkt is het maar te vraag wat die van opvolgster Christine Lagarde bevat?

Natuurlijk zijn er steeds doemdenkers. Sommigen koesteren dit om er garen bij te spinnen (merk bijvoorbeeld de gestegen aandacht voor goudaankoop op). Toch zijn er ook indicaties dat alles niet zo’n vaart zal lopen. Zo kent de befaamde Baltic Exchange Dry  Index momenteel zijn hoogste punt in 4 jaar. Als je de grafiek sinds 1985 bekijkt, dan zie je echter dat deze zich toch nog steeds op een redelijk normale hoogte bevindt. De index geeft ruwweg de handel in grondstoffen weer.

Kortom, het worden spannende maanden. Wat niet belet dat de berg uiteindelijk een muis baart. En dan beleven we gewoon een zoveelste rondje in de konijnenmarkt, die de beurs geworden lijkt de laatste jaren. Huppelend op en neer, maar uiteindelijk zonder in een duidelijke richting te bewegen. Het lijkt er precies op dat we om stieren te zien beter op een boerderij en om beren te zien beter in een dierentuin vertoeven. Op de beurs lijken de betrokken dieren  niet meer te vinden.

Maar misschien tovert het rare konijn Boris Johnson toch nog een extra verrassing uit zijn hoed. Zijn actie om het parlement buiten spel te zetten tot net voor de Brexit-deadline, heeft de nieuwsdiensten wel verrast, maar haalde de beurzen niet onderuit.

 

 

Categorieën
home

Athora gunt je tijdelijk (van 26/08 tot 31/10/2019) 2 % extra.

Athora is een nieuwe naam in het verzekeringslandschap in België. Toch is de verzekeraar niet onbelangrijk. Ze heeft met name de zakenbundel van verzekeraar Generali Belgium overgenomen. De nieuwe naam werd vorig trimester uitgerold. Nu pakt deze verzekeraar uit met een taksactie. De premietaks van 2 % op haar beleggingsverzekeringen vervalt, mits u een storting doet van minimum € 10.000.

Verzekeraar betaalt de belasting in plaats van de klant.

Enfin, dit is een beetje verkeerd voorgesteld. Een taks in België die niet geïnd wordt? Dit is ongebruikelijk. In voorkomend geval betaalt niet de klant, maar wel de verzekeraar deze taks aan de overheid. Het scheelt toch een slok op een borrel (Op een inleg van € 10.000 beleg je in feite € 200 meer dan wat je normaal kan doen. Je kans op behalen van positief rendement is dus hoger, want je hebt minder kosten.)

Ook andere verzekeraars pakken soms met taksacties uit

Nu zijn er nog verzekeraars die regelmatig taksacties doen op Tak 21 of Tak 23-producten. Dit is een vorm van nudging om de verkoopscijfers te stimuleren. We denken onder meer aan NN Belgium of Allianz. Maar deze verzekeraars leggen de lat meestal flink hoger (vb. premietaks valt weg vanaf inleg van € 50.000).

Waarom we hier aandacht aan besteden?

  • Omdat de actie van Athora toegankelijker is vanaf een kleinere inleg én
  • omdat in het aanbod beleggingsverzekeringen van Athora ook enkele fondsen schuilen die relatief gunstig scoren op vlak van duurzaamheid

Hun actie geeft u misschien dat bijkomend duwtje om je geld positiever te gaan beleggen.

Om het u gemakkelijk te maken, selecteerden we 2 mogelijke opties: een gebalanceerde portefeuille en een dynamische portefeuille.

De gebalanceerde portefeuille

Deze kan als 100 % duurzaam gezien worden. (We gebruikten volgend criteria: een fonds dat 3 globes ontvangt bij de Morningstar Sustainability Rating telt mee als 50 % duurzaam. Een fonds dat meer dan 3 globes bevat werd volledig als 100 % duurzaam ingeschaald.). Ze scoort op vlak van risico 4,41 op schaal van 7 en heeft daarmee een gematigd risico. Hieronder vindt u de samenstelling. De rendementen per fonds zijn omgerekend naar hun gewicht in de totale belegging.

Naam Fonds%return 10 jaarreturn 5 jaarreturn 2018YTD tot 22/08/19
Athora DNCA Invest Eurose 30 1.370.46-1.431.22
Athora Funds For Good Cleantech 20 2.581.41-1.511.97
Athora Trusteam Roc A 20 0.001.480.320.90
Athora Echiquier Arty 30 1.480.51-1.901.69
TOTAAL100 5.443.86-4.525.79

De dynamische portefeuille

Deze is slechts grotendeels duurzaam (we bepalen dit op 80 % op basis van hogervermelde omschrijving). Deze portefeuille scoort op vlak van risico 5,04 op een schaal van 7. Ze heeft dus een hoger risico. Hieronder vindt u de samenstelling. De rendementen per fonds zijn omgerekend naar hun gewicht in totale belegging.

Naam Fonds% return
10 jaar
return
5 jaar
return
2018
YTD tot
22/08/2019
Athora DNCA Invest Eurose200.920.31-0.950.82
Athora Funds For Good Cleantech202.581.41-1.511.97
Athora Fidelity Funds -World Fund202.612.201.183.53
Athora R Valor F202.291.650.223.77
Athora Trusteam Roc A200.001.480.320.90
TOTAAL1008.47.05-0.7410.99

De cijfers van 2018 laten in beide gevallen zien dat beleggen op korte termijn ook risico op verlies inhoudt.

Bezint, eer ge bemint.

Een belegging kiezen louter op basis van een (eenmalig) kostenvoordeel is niet erg genuanceerd. Maar soit, veel mensen kopen ook spullen tijdens een soldenperiode.  Goedkoper doet nu eenmaal verkopen.

Via deze link kan je van alle Athorafondsen, hun rendementen, risico-indeling, …. aantreffen. Je kan ook via de fondsnaam aan bijkomende informatie komen. We verzoeken u deze informatie te consulteren.

Let ook op details

Er zijn ook enkele vormvereisten die moeten nageleefd worden om van die taksactie te kunnen genieten. En Athora behoudt zich het recht voor om de actie vroeger dan aangekondigd te beëindigen. Alle informatie hierover kan u bij Ethisch Beleggen (of verzekeringsmakelaar Coverbel) bekomen.

Categorieën
home

Dieselgate, the sequel.

Wat voorafging

Volkswagen versus Volksgezondheid

De Volkswagen-groep leed enorme imagoschade toen het per 21/08/2015 -na een jaar ontkennen- alsnog noodgedwongen toegaf vervalsingssoftware ingezet te hebben. De uitstootnormen die de auto’s van het bedrijf moest naleven werden in de praktijk bij lange na niet gehaald. Door middel van sensoren wist een wagen dat hij zich op een testbank en niet in real life bevond. De software van het voertuig zorgde er dan voor dat de wagen aan de stikstofoxidenorm voldeed. Eens op de weg werd deze begrenzing terug afgezet. En pompte de wagen tot 50 keer meer giftige stoffen de lucht in dan toegelaten door (een al door autolobbygroepen beïnvloedde) bescheiden Europese standaard. Volgens schattingen koste dit in Europa ruim 44.000 gezonde levensjaren en veroorzaakte dit ruwweg 5.000 vroegtijdige sterfgevallen (cijfers tot 01/2016). Dit lezen we op de Wikipediapagina onder het lemma Emissieschandaal.

De gevolgen van Dieselgate, deel 1.

Dit alles kostte de VW-groep ettelijke miljarden aan beurswaarde en boetes. De wetgever in de VS was duidelijk strenger dan deze in Europa. Volkswagen bekende er in 2017 schuld aan samenzwering, tegenwerking van de rechtsgang én schending van de Amerikaanse milieuwetten.

In de nasleep van het schandaal bleek dat ook andere merken boter op hun hoofd hadden en dat de regelgever in Europa erg laks was. Het belang van de industrie primeerde er boven de luchtkwaliteit van haar burgers.

Europa verscherpte inmiddels zijn regels. Tegen 2030 moet de CO2-uitstoot van wagens met 37,5 % en van bestelwagens met 31 % verminderen ten opzichte van de norm van 2021 (gemiddeld 95 gr CO2/km).

Dit alles is bijv. voor een merk als LADA voldoende om de Europese markt te verlaten. De nieuwe regels werken op basis van gemiddelden. Dat laat autofabrikanten toch nog wat ruimte. En zo zie je ook lucratieve deals ontstaan tussen vreemde allianties (vb. tussen Fiat Chrysler en Tesla).

Luister naar mijn woorden,….

Je zou verwachten dat Volkswagen dan ook zijn pokkebest doet om zijn blazoen op te poetsen. En ja, hoor, aan goede intenties geen gebrek. Op hun website hebben ze een uitgebreid hoofdstuk gewijd aan duurzaamheid. Zo kan je er lezen dat ze een groene lening van 1 miljard euro afgesloten hebben voor hun submerk Porsche. Meer dan 100 institutionele beleggers tekenden hierop in. Hun project werd -luidens hun site- aan strenge audits onderworpen door raters als ISS ESG en the Climate Bond Initiative. We vermoeden dat sommige van deze beleggers niet gelukkig zullen zijn bij de rest van dit verhaal. Tenzij het hen natuurlijk alleen gaat om een lucratieve deal in een wereld van negatieve rentes.

Maar kijk niet naar mijn daden.

Bovenstaande lijkt echter toch deel uit te maken van oogverblinding (greenwash), als we naar de praktijk van de Volkswagengroep kijken. Zo blijkt dat nu ook bij de fix voor de sjoemelsoftware zelfs gesjoemeld werd.

Dit werd uitgebracht door Teslarati. Nu is dit een website die zich vooral focust op TESLA, SPACEX en hun bezieler Elon MUSK. Ze zijn -als fanboys- misschien niet de meest objectieve bron. Nochtans lijkt hun informatie -hoe ongelooflijk ook- toch op een ernstige bron gebaseerd, met name een Duitse rechtbank.

Een rechtbank in Düsseldorf kwam tot de conclusie dat de softwarefix die Volkswagen uitbracht om de sjoemelsoftware te neutraliseren slechts onder beperkte omstandigheden zijn functie waarmaakte. Haar officiële functie  was om bij de betrokken wagens de uitstoot veel minder vervuilend te maken, zodat de auto’s wel zouden beantwoorden aan de wettelijke normen. De fix blijkt echter alleen te werken bij buitentemperaturen tussen 10 en 32 ° Celsius. Is het warmer of kouder? Dan blijft de wagen evenveel als vroeger vervuilen, zelf al installeerde een garagist de fix.

  • Nu stijgen de buitentemperaturen -ondanks klimaatopwarming- in een groot deel van Europa zelden boven de 32 °. Maar als ze het doen, doen ze het in vakantieperiodes. Momenten dat ganse volksverhuizingen aan de gang zijn en erg veel kilometers gereden worden.  En vergeten we niet dat het merk (o.m. via submerk Seat) ook in het zuiden van Europa goed aanwezig is.
  • Wat de temperatuur onder de 10 ° betreft: die kennen we hier tijdens een flink aantal wintermaanden. En hoe noordelijker wij ons begeven hoe langer deze periode duurt.

De te verwachten gevolgen voor Volkswagen van Dieselgate, deel 2?

Naar de buitenwereld kwam Volkswagen dus met een oplossing die een redelijk groot placebo-effect heeft. De patiënt denkt dat hij geholpen is, maar is gewoon in de luren gelegd.

De Duitse versie van Wallstreet-Online vermeldt dat door deze uitspraak het Dieselschandaal terug van nooit weggeweest is.

  • De wagens bij wie ondertussen de fix geinstalleerd is, rijden in feite opnieuw illegaal (wegens overschrijden van uitstootnorm) op de baan.
  • Tevens zou dit de verjaringstermijn voor schadevergoeding stuiten. Volkswagen heeft zich tot heden op het standpunt gesteld dat schadeaanspraken tot 3 jaar na bekendmaken van Dieselgate konden ingediend worden. Alles wat later kwam zou als verjaard beschouwd worden. Nu hun oplossing in feite een nepoplossing blijkt te zijn, mag men stellen dat het probleem nooit verholpen is. En dat die termijn van 3 jaar dus gestuit is.

In dit licht gezien klinken de hernieuwde pleidooien van het bedrijf voor diesel wrang. Je zou je normalerwijze eerder aan bijkomende financiële aderlating bij het bedrijf verwachten.

Clementie voor een recidivist?

Bis repetita non placent” leerden we tijdens onze Latijnse les. Bart De Wever kan je uitleggen wat dit betekent. Beschik je niet over zijn rechtstreekse lijn, dan geven we hier weg dat “herhalingen niet in goede aarde vallen“.

We leven in 2019. Van een belangrijk bedrijf mag je verwachten dat het zich -naast winstbetrachting- verantwoord opstelt. Doelbewust cijfers, die de gezondheid van duizenden mensen beïnvloeden, manipuleren? Het is een schande. Je bent hiervoor publiekelijk op de vingers getikt, bent daar ook financieel voor beboet en je blijft volharden? Het is een dubbele schande.

Informeren of amuseren?

Maar waar blijft de aandacht hiervoor bij de media?

Maar dat een belangrijke multinational ons blijft belazeren en onze gezondheid verder aantast, waar konden we dit lezen, horen of zien? Als je o.m. de zin voor (noodzakelijke) attitudevorming nav. klimaatverandering wil voeden, dan heb je hier toch een rol te spelen?

  • Is de autolobby zo machtig dat dit tussen de plooien verdwijnt?
  • Wil de economisch- en financiële pers- in de ban als ze zijn door de vrees voor recessie- de geteisterde autosector in Europa ontzien?
  • Of is het pure onverschilligheid?

Vreemd alvast als je weet dat elke Tesla die uitbrandt of waar een zwaar ongeval mee gebeurt in quasi elk persorgaan obligaat zijn aantal tekstregels (al dan niet met foto) krijgt.

 

 

 

Categorieën
home

Den Uyl blijft in de olie

Met de carnaval-schlager Den Uyl is in de olie hadden Vader Abraham en Boer Koekoek in 1973 een grote hit in Nederland. Het lied speelde in op de oliecrisis. Een gevolg van de boycot door olieproducerende landen van Nederland wegens wapenleveringen en hun pro-Israëlstandpunten. Joop den Uyl was er toen premier.

de kasseien van 1968 waren toen nog bruikbaar.

Volgens diens Wikipediapagina pleitte hij voor “verbeelding aan de macht” en geloofde hij in een maakbare samenleving. Een idealist dus. Zeker geen uilskuiken. Vanuit onze hedendaagse kijk (met de achteruit zicht vertekening) kunnen we wellicht ook een zekere naïviteit toevoegen.

De Uil is van oudsher een symbool van wijsheid.

Als nachtdier kan een uil dingen zien die anderen niet zien. Pallas Athena, de Griekse godin van de wijsheid, was daarom ook altijd vergezeld van een uil.

Wat baten kaars en bril, als …

Het leek dan ook dat de Noorse centrale bank, de beheerder van het Noorse Staatsfonds een vooruitziend én weloverwogen standpunt innam, toen die zich in november 2017 voornam zich terug te trekken uit olie- en gasinvesteringen. Het fonds zou zich daarmee aligneren met de klimaatakkoorden van Parijs en de divestment-beweging.

Het Government Pension Fund Global, dat gezien moet worden als het pensioenspaarfonds van alle Noren is de grootste staatsinvesteringsmaatschappij ter wereld. Het bevat +/- 900 miljard euro aan beleggingen. Geld dat voornamelijk uit de olie-en gaswinning voor de Noorse kusten gewonnen wordt.

Verwacht werd dat de beslissing van dit fonds trendsettend zou zijn voor andere fondsen. En dus een grote kapitaalsbeweging weg van fossiele brandstoffen zou op gang brengen.

Maar tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. Willem Elsschot wist dit al.

De uil is echter ook het symbool van domheid.

Die wetten en praktische bezwaren hebben er nu voor gezorgd dat de berg een muis gebaard heeft. Anderhalf jaar na het voornemen van de Noorse centrale bank besliste de regering: “het hoeft zo geen vaart te lopen“. Een adviescommissie vond de radicale trendbreuk toch niet zo’n goed idee. En kwam met een compromis op de proppen.

  • Wat niet kan?: Beleggen in bedrijven die alleen bezig zijn met de zoektocht naar – én de productie van olie en gas komen op de zwarte lijst.
  • Wat wel kan?: Bedrijven die ook bezig zijn met hernieuwbare energie mogen in de portefeuille van het Noorse fonds blijven. Grote olie- en gasproducerende bedrijven als Shell en Exxon vallen derhalve niet af.

Een soort mossel -, noch vishouding waarmee het parlement toont geen ruggengraad te hebben? Of een evenwichtig Salomonsoordeel? Afhankelijk van je opstelling neig je naar 1 van beide inschattingen. Maar in alle geval: weg voorbeeldfunctie!

Het Ministerie van Financiën verwacht er dat de groei in hernieuwbare energie in het komend decennium zal komen van bedrijven wiens basisactiviteit juist géén hernieuwbare energie is. Ze wil op deze groei kunnen inspelen en er in kunnen investeren.

Bij de beslissingen wogen vooral financiële overwegingen én niet klimaatoverwegingen door. Men wil dat de rijkdom van het land minder sterk afhankelijk is van de olieprijs (denk: aan daling ervan).

In een tijd waarin de klimaatopwarming nog rapper lijkt te gaan accelereren dan voorzien in de al dramatische rapporten van vroeger, oogt die beslissing toch niet als de meest verstandige. Je zou ze “oliedom” kunnen noemen.

Schrijver van de blog gaat in moppermodus.

Het is de veruitwendiging van een vorm van collectief egoïsme. Een land dat rijk werd door oppompen van fossiele brandstoffen, weet wat de gevolgen hiervan zijn. Het zou met zijn financiële macht toch wat harder op de rem kunnen gaan staan om deze tegen te gaan.

Smurfen we het nog?

Natuurlijk is collectief egoïsme geen alleenrecht van Noorwegen. Ieder van ons heeft daar in zijn eigen leven mee te maken.

  • Gezien we als “rijke landen” op diverse vlakken onze verantwoordelijkheid niet opnemen (vluchtelingencrisis, sanering overheidsfinanciën, wachtlijsten in de zorg, klimaatwijziging,….).
  • Maar ook in ons persoonlijk leven doen we geen afstand van privilegies, die een voorschot nemen op de toekomst van onze kinderen.
Er is geen vuiltje aan de lucht!

Vader Abraham had zeven zonen. Gezien hij ook hofleverancier was voor diverse andere artiesten van het levenslied, zullen deze zich geen zorgen moeten maken over hun toekomst.

De rest van de jeugd? Die kan het wel smurfen. Of ze in tijden van opwarming én waterschaarste ook nog zingend door een waterkraan zullen kunnen? Het wordt bang afwachten.