Biedt duurzaam beleggen een beter langetermijnrendement?

 

De disclaimer dat rendementen uit het verleden geen garantie zijn voor deze in de toekomst, kennen we onderhand wel. Maar wil dit ook zeggen dat er niets valt af te leiden uit het (recente) verleden? Natuurlijk niet. Zeker als je een tendens onwaart, kan het nuttig zijn om die verder te analyseren. En er eventueel op in te spelen.

Immers er is een beurswijsheid die luidt: “The trend is your friend (until the end when it bends)”. Deze woorden worden alleen door contrarians in de wind geslagen.

Motto van een contrarian. Maar heeft deze ook gelijk?

De vraag die we hier stellen is “is duurzaam beleggen een dergelijke trend? En zo ja, is het zinvol deze trend te volgen?” Bij gebrek aan een glazen bol, moeten we voor het antwoord toch even in de achteruitkijkspiegel kijken.

En dan blijkt dat het antwoord 2 keer “ja” is.

  1. Ja, duurzaam beleggen is een trend.
  2. En ja, het is zinvol om deze trend te volgen.

In de rest van dit artikel gaan we in op deze 2e ja. We focussen op 2 situaties: Europa én de wereld.

De Europese Scene.

Beleggen is als goede jazz: Boeiend, maar ook wel eens vermoeiend.  Met zowel dissonante – als melodische momenten. Sommigen krijgen er hoofdpijn van, anderen worden euforisch.

Als we op langere termijn (+/- 15 jaar) de evolutie van de MSCI Europe (grafiek en verdere toelichting telkens in de link)bekijken, dan zien we uiteraard een gekende beweging.

Tot en met medio 2007 een fors opgaande lijn. Met daarna tot midden maart 2009 een vrije val. Vervolgens tot begin 2011 een inhaalbeweging, gefnuikt door de Eurocrisis. Vanaf 2012 gaat het dan terug fors omhoog, maar sinds 2015 lijkt het vet van de soep.

Hierdoor noteert de MSCI Europe momenteel relatief fors onder de rendementen van de MSCI World.

Waar beiden in juli 2003 op 100 stonden, staat de MSCI Europe in juli 2018 op 295,37, terwijl de MSCI World op 340,98 noteert.  Op een periode van 15 jaar (de grote crisis 2008-2009 incluis) steeg de waarde van de MSCI Europe x 2,95 en die van de MSCI World x 3,4. Al bij al puik.

De MSCI Europe SRI werd later opgestart, maar gelukkig toch net voor de “Biedt duurzaam beleggen een beter langetermijnrendement?” verder lezen

De eigen portefeuille in juli 2018

 

Overconsumptie : geen feestdag voor het Global Footprint Network

Bloedheet en de blik op sport (WK Voetbal & Tour de France) én vakantie voor de meerderheid van de bevolking.  En te midden van dit alles vieren (nou ja?) we dat Earth Overshoot Day dit jaar op 01/08 valt (vorig jaar nog 02/08).  Op amper 7 maanden tijd verbruiken we wat de aarde op 1 jaar produceert. De komende 5 maanden leven we op de ecologische pof.

Inmiddels zorgt de handelsoorlogsretoriek van Trump voor extra volatiliteit op de financiële markt. Zeker China en Emerging Markets verloren al pluimen.

Tijd om meer bescherming in te bouwen? Of toch maar volatiliteit omarmen?  Hoe niet overdreven reageren leren we niet van Neymar.

De vele onzekerheden (Brexit, Italië) binnen Europa zorgen er voor dat de koersen hier niet oplopen, hoewel dat al enkele maanden door analisten getipt wordt.

De evolutie van de eigen beleggingsportefeuille is deze maand positief op vlak van rendement. Die steeg (YTD) van 0,50 % per 30/06/2018 naar 2,97 % per 31/07/2018.  Het duurzaamheidsgehalte (volgens de SR-rating van Morningstar) ervan  daalde echter ietwat: 4,096 / 5 per 30/06/2018 tegen nu 3,888 / 5. Terwijl 1 fonds een ratingsverhoging kreeg, waren er enkele die genoegen moesten nemen met een ratingverlaging. Redenen hiervoor zijn niet toegankelijk voor de particuliere belegger. Dat dergelijke duurzaamheidsratings trouwens ook niet het nec plus ultra voor de duurzame belegger zijn, kan je hier (Engelse tekst) lezen.

Het einde van juli had ook enkele merkwaardige koersbewegingen in petto (Facebook – 20 %, Twitter -20  % , Umicore ondanks forse omzet- en winstgroei – 6 %, …..). Dit herinnert er ons aan dat bomen niet tot aan de hemel groeien. En dat zoals hoger gezegd de volatiliteit nu echt wel terug van weggeweest is.

 

 

Hoe koosjer is de gepubliceerde portefeuille eigenlijk?

 

In een artikel van 22/08/2012  op deze blog (Welke bedrijven zitten in de gepubliceerde portefeuille ? ) had ik de toenmalige portefeuille wat dieper uitgespit. Maar omdat de beleggingsportefeuille in de voorbije 6 jaar zelf grondig geëvolueerd is én sommige onderdelen ervan  een groot gewicht innemen ((NN (L) Global Sustainable Equities P Cap (+/- 28 %) – Covéa Sélectif (+/- 20 %) –  DPAM Inv B Equities Europe Sustainable B  (+/- 11 %) – La Française IP Actions Euro R (+/- 9 %) ), vond ik het tijd om de oefening van toen even opnieuw te maken.

Even wat dieper graven

Ik heb dus van alle fondsen die deel uitmaken van de eigen portefeuille, nagegaan in welke bedrijven deze investeren (1e helft juli  2018). Dit door raadpleging van hun portefeuillepagina op de site van Morningstar. Daar vindt je de 10 belangrijkste participaties die in het fonds aanwezig zijn. Kleinere participaties blijven onder de radar. De rubricering die je hieronder aantreft is derhalve niet 100 % correct.

Daarna heb ik een weging gemaakt van de gerubriceerde bedrijven op basis van het gewicht dat de fondsen zelf innemen binnen mijn portefeuille.

Vb: bedrijf X blijkt 3 % van de waarde van fonds A uit te maken en tevens 4 % van de waarde van fonds B. Stel dat fonds A 20 % uitmaakt van mijn portefeuille en dat fonds B slechts 10 % uitmaakt van mijn portefeuille, dan maakt het bedrijf X in mijn totale portefeuille  1  %  [(3 x0,2) + (4 x 0,1)] uit .

Concentreren of spreiden? 

Binnen de fondsen zijn er duidelijk 2 strekkingen op te merken.

  1. Sommige fondsen zijn echt overtuigd van hun eigen keuzes en laten die zwaar doorwegen (in de literatuur wordt soms van  convictie fondsen gesproken). We citeren even uit dit artikel  om dit verder te duiden:
    Aan zo’n portefeuille kleven risico’s, maar het stelt een beheerder ook in staat om zijn of haar kunde als stockpicker maximaal te etaleren. Deze manier van beleggen werkt uiteraard alleen in de handen van capabele beheerders die niet alleen met hoge convictie durven te beleggen, maar die dankzij hun geconcentreerde aanpak ook daadwerkelijk het verschil kunnen maken. ... Voorbeelden?

    1. Quest Cleantech Fund B Acc (10 belangrijkste participaties = 51,99 % van het fonds)
    2. Funds for Good Arch.Strategy (10 belangrijkste participaties = 48,69 % van het fonds
    3. BR IM New Energy Fund A2 (10 belangrijkste participaties = 45,44 % van het fonds)
    4. Comgest Growth Europe Acc (10 belangrijkste participaties = 46,47 % van het fonds
    5. Carmignac Emergents (5 belangrijkste participaties = 44,18 % van het fonds)
  2. Ander fondsen blijken minder overtuigd van het feit dat ze de wijsheid in pacht hebben en spreiden veel meer. Voorbeelden?
    1. DPAM Inv B Eq. Europe Sust. B Cap (10 belangrijkste participaties = 20,75 % van het fonds)
    2. DPAM Inv B Equit. NewGems Sustain.B (10 belangrijkste participaties = 19,35 % van het fonds)
    3. DPAM Inv B Eq World Sustainable B (10 belangrijkste participaties = 24,77 % van het fonds)
    4. Triodos Sustainable Equities (10 belangrijkste participaties = 22,85 % van het fonds
    5. Triodos Sustainable Bonds (10 belangrijkste participaties = 22,68 % van het fonds)

De rest van de fondsen neemt zowat een middenpositie tussen deze 2 uitersten in.

Je zou kunnen zeggen dat de portefeuille dus een goede spreiding kent tussen beide opvattingen. De convictiefondsen zouden in theorie het meest volatiel moeten zijn (in positive zin als de beheerders het juist voor hebben én in negatieve zin als ze de bal verkeerd slaan).

Is er veel overlap tussen de verschillende fondsen? 

Met andere woorden: vissen de duurzame fondsen niet allemaal in dezelfde vijver? In 2012 bleek dit niet het geval te zijn. In 2018 is dit nog steeds niet zo. De vrees dat duurzaamheidscriteria bij beleggen leiden tot eenheidsworst is derhalve ongegrond. Natuurlijk, er zitten overlappingen tussen de investeringen. Maar als 100 mensen een auto moeten kiezen is de kans groot dat er ook meer dan 1  keer voor BMW gekozen wordt natuurlijk.

Terwijl in 2012 de belangrijkste participatie slechts 1,06 % uitmaakte op de “Hoe koosjer is de gepubliceerde portefeuille eigenlijk?” verder lezen

De eigen portefeuille in april 2018

 

Nog heftiger emoties in aantocht? Niemand weet het.

Het is wennen aan de heropflakkerende volatiliteit. De ene dag gaat er een stukje waarde van je belegging verloren.  En alsof er niets gebeurd is,  gebeurt dit de volgende dag opnieuw. Of wordt het verlies stilletjes teruggedraaid. Kan ook.

Zo was het ook de voorbije maand april in onze eigen portefeuille. Sommige fondsen zijn zelf nog een stukje verder doorgezakt. De meeste zijn echter gestegen, maar slechts enkele ervan staan reeds boven hun niveau van begin 2018. Ons rendement YTD is dus nog steeds negatief. Het staat nu op – 0,64.

Uit de markt stappen is geen oplossing. Want dit blijf je zeker met dood geld “De eigen portefeuille in april 2018” verder lezen

De eigen portefeuille in februari 2018

 

En plots was daar deze maand eventjes de paniek terug.

What goes up, must go down. Een zekerheid, die onder het stof zat.

In feite ging het om de terugkeer naar de normaliteit na +/- 18 maanden gestage groei in aandelenland. Wereldwijd gingen er miljoenen euro’s in rook op. Ook in de eigen portefeuille konden we dit voelen. Ik typte er bijna “helaas” bij. Maar dit zou op al te grote emotie duiden. En emotie is nu iets was sterk tegen de eigen belangen speelt als die al te grote impact krijgt.

Onze portefeuille ging dus ook in het rood. Sinds begin 2018 zitten we eind februari op een verlies van  -1,39 %  

Maar ze is ook iets uitgebreid. In een eerder artikel hebben we belicht dat “De eigen portefeuille in februari 2018” verder lezen

Begint de tandpasta uit de tube te lekken?

 

Een klein accidentje?

Aan Karl Otto Pöhl,-wijlen Duits centraal bankier en staatssecretaris van Financiën- wordt de uitspraak toegeschreven: “Inflatie is als tandpasta. Eenmaal uit de tube krijg je ze er niet meer terug in.”

Na een kleine 10 jaar allerlei inspanningen geleverd te hebben om een inflatie dicht tegen de 2 % te creëren teneinde de economie op gang te krijgen, stellen de centrale bankiers in de VS en Europa nu eindelijk vast dat de rente stijgt. Of is ze reeds op hol geslagen?

In Europa zitten we nog lang niet aan de verhoopte 2 % inflatie. Vandaar dat de ECB alleen maar de intentie heeft om tijdig af te remmen in zijn QE (geldcreatie). Ondanks dit is de recente rente-opstoot is toch aanzienlijk.

In de VS is de rente al enkele keren door de Fed opgetrokken. De VS zitten verder in de economische cyclus dan Europa. Daar is QE reeds stopgezet en probeert men de rente nog systematisch wat hoger te krijgen.

Na 10 jaar crisisbestrijding met openstaande geldkraan, was het te “Begint de tandpasta uit de tube te lekken?” verder lezen

De eigen portefeuille in september 2017

 

Wordt coalitievorming heavy stuff?

Het najaar is begonnen. In Europa was het belangrijkste aandachtspunt deze maand de verkiezingsoverwinning van Mutti Merkel in Duitsland. Nou ja, een overwinningsnederlaag in feite. De partij verliest een pak procenten, de coalitiepartner SPD wordt erger getroffen en wenst in de oppositie te stappen. Een lachende derde (sic), de rechtse AfD wordt de derde partij in het land. Een onnatuurlijk coalitie tussen CDU/CSU met de liberale partij en Die Grünen behoort tot de mogelijkheden. Voor deze Jamaica-coalitie er is, zullen er nog tal van ganjasticks in rook moeten opgaan.

De kiezer heeft de kaarten opnieuw moeilijk geschud. De opluchting dat in Nederland, Frankrijk en Duitsland geen massale doorbraak van populistisch extreem-rechts kwam, mag stilaan plaatsmaken voor de ontnuchtering dat het door de ontstane versplintering erg moeilijk wordt om coalities met een duidelijk plan en dus daadkracht te vormen. “De eigen portefeuille in september 2017” verder lezen

De eigen portefeuille in juli 2017

 

In volle vakantieperiode gaat de interesse van de modale mens eerder uit naar rust en ontspanning. Op vlak van beleggen mocht kon dit tot heden quasi het volledige jaar al.r ook. De volatiliteitsindex (lees: bibberindex) blijft verbazend laag. Her en der suggereren stemmen dat dit louter stilte voor de storm is.

recente grafiek leentjebuur bij beleggersbelangen.nl. Uitzonderlijke rust in 1e helft 2017. Hier op S&P 500 (VS)

Vakantieperiodes zijn natuurlijk ook ideaal voor bewindvoerders om zonder veel kans op groot rumoer onpopulaire maatregelen te nemen. Ook dit gebeurde in juli in ons land. Diverse kleine maatregelen werden genomen, die bij elkaar opgeteld toch wel terug de bakens verzetten.  Spaarders en beleggers werden er ook bij betrokken:

  • Beperking van de fiscale vrijstelling op intresten van spaarrekeningen
  • 0,15 % taks op effectenrekeningen boven € 500.000, invoeren van RV voor alle obligatiefondsen (Reynderstaks was vroeger alleen voor fondsen met + 40 %, daarna met + 25 % obligaties)
  • verhoogde beurstaks (van 0,27 naar 0,35 % voor wie aandelen koopt / van 0,09 naar 0,12 % voor wie obligaties koopt) maar ook recuperatiemogelijkheden van RV voor  wie dividenden (tot € 627 of belastingsrecuperatie van max. € 188) uit aandelen krijgt ,
  • roerende voorheffing op uitkeringen van gemeenschappelijke beleggingsfondsen
  • terug gerommel bij pensioensparen. Nu 2 belastingsvoordelen (25 % voor wie jaarlijks € 1.200 spaart en behoud van 30 % voor wie zich houdt aan het vroegere maximumbedrag van € 940
  • …..

“De eigen portefeuille in juli 2017” verder lezen

De eigen portefeuille in februari 2017

 

Flashback to the eighties

De wereld went ondertussen sinds meer dan 1 maand aan de houding van “The Donald”. De POTUS lijkt van campagnemodus niet ontpopt te zijn naar begeesterend leiderschap (tenzij voor zijn eigen achterban). De financiële markten laten het echter niet aan hun hart komen. Vooral de waardes van Amerikaanse bedrijven lijken voorlopig nieuwe hoogtes op te zoeken.

In eigen land was het thema van de maand (buiten de geluidnormen van de luchthaven) vooral dit van duister financieel gewin in parapolitieke raden (intercommunales,… ) én bedrijven door politici. Het boek over de graaicultuur van PVDA-boegbeeld Peter Mertens werd als het ware live in beeld gebracht. Er werd met scherp op elkaar geschoten en soms ook in de eigen voet. Plots ga je ook een andere betekenis zien in een oude PVV-slogan waarmee wijlen Willy Declercq in 1981 de verkiezingen won:

L’ enfer c’est les autres

“Niet u, maar (toevoeging redactie: de vertegenwoordiger van) de staat leeft boven zijn stand”.

Als zaakvoerder van een klein bedrijf met mijn voeten in de sociale realiteit van alle dag, hoed ik mij er voor om de afgunstcultuur te stimuleren. Al te gemakkelijk gaan bepaalde groepen morren en veralgemenen dat zij tot de have-nots behoren en dat de haves maar moeten inleveren. Vaak lijkt het toch een soort vertaling te zijn van de NIMBY-houding. Raak niet aan  mijn belangen, maar zoek het elders.  Een soort van vijanddenken (wij-zij) dat we op andere terreinen (denk Trump, denk nationalisme) zien terugkomen, maar daar wel kritisch op reflecteren. Wat niet wegneemt dat trop teveel is en teveel trop is.

Naast uitspraken over “gewone lonen”, “normale vergoedingen” die de wereldvreemdheid van sommige politici mbt. het doorsnee-inkomen van de hardwerkende Vlaming illustreerden, valt vooral de roep naar transparantie op.

Deze roep naar transparantie is er ook in het bedrijfsleven steeds meer en wint als 3e pijler van de ESG-benadering meer gewicht. ‘Governance‘ te vertalen als ‘duurzaam beleid’ staat steeds hoger in de aandacht bij raters. Onder meer ontwijkend belastingsgedrag en onverantwoorde loonspanning bij bedrijven worden dan tegen het “De eigen portefeuille in februari 2017” verder lezen

Onze modelportefeuilles in 1e semester 2016: Doh!

 

Ons tussentijds rapport

We zijn dit jaar gestart met 32 modelportefeuilles (zie ook). Deze portefeuilles zijn opgemaakt op basis van inleg van klant (niet iedereen kan evenveel inleggen) en op basis van het risicoprofiel van de klant (sommigen willen voorzichtiger zijn dan anderen).

Sommige verzekeraars waar we mee samenwerken, zijn niet geïnteresseerd in kleine bedragen. Hierdoor hebben we voor bedragen lager dan € 10.000 maar een beperkt aanbod. Om toch voldoende spreiding te kunnen garanderen vullen we daar ons ethisch aanbod ook aan met enkele fondsen die het predicaat ethisch/of duurzaam niet verdienen. We doen dit om trouw te kunnen blijven aan het profiel van de klant en toch voldoende te kunnen spreiden in de belegging. Zie ook

De modelportefeuilles hebben we in tegenstelling tot de eigen portefeuille (u vindt ze hier)  niet zelf aangekocht, maar zijn theoretische voorbeelden, welke gebruikt worden in oriëntatie naar concrete klantenvraag.

De eerste helft van 2016 was niet goed voor wie wou beleggen. Normaal gezien “Onze modelportefeuilles in 1e semester 2016: Doh!” verder lezen