Categorieën
home

Duurzaam beleggen in België in 2019: volgt de kwaliteit de kwantiteit?

In een vorig artikel bespraken we de meest recente Mira-studie. Maar ook over de taalgrens werd in de voorbije maanden duchtig geschreven. Réseau Financité publiceerde met steun van de Fédération Wallonie-Bruxelles Rapport ISR 2020. Meer dan dubbel zo dik als de Mirastudie én in het frans. Om die reden zal de publicatie in Vlaanderen wellicht niet al te vaak doorgelezen worden. Spoiler alert: de organisatie heeft grote vragen bij de kwaliteit van het aanbod duurzaam beleggen.

Wat beweegt er op beleidsniveau?

vragen bij de kwaliteit van duurzaam beleggen
Gepubliceerd op 15/07/2020, maar geen vakantielectuur

De publicatie volgt het stramien van wat ze de laatste jaren deed. In een eerste deel wordt aandacht besteedt aan wettelijke initiatieven. Uiteraard komt het Europees Actieplan Duurzame Financiering hier  aan bod. Evenals wat op Belgisch – en regionaal politiek vlak rond duurzame ontwikkeling en – duurzaam beleggen gaande is.

Je kan moeilijk zeggen dat de eerste 80 pagina’s bijtgaar zijn. Het is eerder droge, juridische- , administratieve kost. Weliswaar niet zonder belang. Maar het is wel een goede samenvatting voor wie zich hierin wil oriënteren. Zo valt het op dat het op Vlaams niveau redelijk windstil is wat initiatieven rond duurzaam beleggen betreft.

Omdat Réseau Financité tevens een drukkingsgroep met duidelijke stellingnames is, lees je geregeld de eigen kritiek of de eigen voorstellen tussen de regels. Op p.81 – 83 wordt opgelijst welke essentiële domeinen in de komende jaren volgens hen aangepakt dienen te worden.

De markt groeit als kool. Maar is de kool ook lekker?

Vanaf pagina 85 begint dan een beschrijving van de markt van duurzaam sparen en beleggen in België in 2019.  De cijfers wijken hier op diverse plaatsen af van die uit de Mirastudie.

De kwantitatieve kant

De totale markt is een kleine 60 miljard € aan fondsen groot (59,94). Daarnaast is er nog 2,57 miljard € aan spaargeld en 4,9 miljard € deelbewijzen uit erkende coöperaties. Die laatste telt Mira niet mee.  Duurzame beleggingen maken nu 11,2 % van de markt uit. Ze zijn in 2019 zelf goed voor 23,9 % van de beleggingen. Waarmee duidelijk bewezen is dat duurzaam beleggen in de lift zit.

BNP Paribas palmt momenteel 31 % van de markt in. Candriam (vermogensbeheerder, die samenwerkt met Belfius) haalt 16 % van de markt. KBC strandt op een derde plaats met een marktaandeel van 12 %.

duurzaam beleggen is niet langer een achtergebleven markt

Net als vorig jaar is er een opmerkelijke stijging van het aantal fonds van fondsen (159 in 2019). En de versplintering van de markt blijft opvallend. Financité kent 97 aanbieders, waarvan slechts 11 meer dan 1 % van de markt bezetten.

In totaal zouden er 775 duurzame fondsen zijn (+ 224 op 1 jaar, 22 fondsen hielden op te bestaan of verdwenen van de Belgische markt).

Op vlak van de duurzame spaarrekeningen is er geen beweging. Er zijn er 6: 2 bij EVI, 1 bij VDK en 3 bij Triodos. Hun gezamenlijk marktaandeel in de Belgische spaargeldwereld bedraagt amper 0,94 %.

Dat BNP Paribas de eerste plaats bij de duurzame fondsen verwierf is opmerkelijk. Vorig jaar stond ze nog samen met NN Investment op een gedeelde 4e plaats. KBC donderde van de 1e naar de 3e plaats. Het was (alvast publicitair) duidelijk dat BNP Paribas een groeispurt wou plaatsen. Waardoor de afgroei bij KBC veroorzaakt werd is mij niet bekend.

De kwalitatieve kant

De kwantitatieve kant van duurzaam beleggen zit dus snor. Maar wat met de kwaliteit?  Réseau Financité heeft grote vragen rond de kwaliteit van het huidige aanbod rond duurzaam beleggen.

Ze hanteert een eigen manier van benaderen. Deze is erg streng, waardoor veel fondsen in hun evaluatie door de mand vallen.

Ik heb in mijn bijdrage van 23/10/2019 vorig jaar mijn bedenkingen daarrond gepubliceerd. Ook in eerder besprekingen van hun cijfers kunt u mijn houding hierover terugvinden.

Wie geraakt niet door de selectie?
  • Wie niet de gevraagde inlichtingen aanlevert  (19 % – 149 fondsen – +/- 3,8 miljard €) of wie onvolledige informatie bezorgt (21 % – 163 fondsen – +/- 2,1 miljard € ) ontvangt automatisch een 0 op 100. Bij die laatste steken de nog bestaande gestructureerde producten, waarbij de samenstelling bijna niet te achterhalen is. 40 % van het aanbod wordt aldus reeds de nek omgedraaid. En als niet duurzaam bestempeld.
onverbiddelijkheid regeert
  • Wie activa in zijn portefeuille heeft, die op de zwarte lijst van Financité staat krijgt ook een 0 op 100. Deze zwarte lijst (zie p. 161 tot 170) bestaat uit een aantal regelgevingen, waarvan Financité eist dat deze scrupuleus gevolgd worden. Ook als slechts 0,1 % van de activa betrokken is. Dat dergelijke lijsten soms aangepast worden, dat beleggingen levende materie zijn en er dus wel bijna onvermijdelijk een (kleine) grijze zone kan ontstaan waarbinnen een fout insluipt of niet dadelijk rechtgezet wordt, lijkt van geen tel. 36 % van de duurzame fondsen (279 stuks) haalt hier hun 0 op 100. In beleggingsvolume is dit het grootste marktgedeelte (+ 34 miljard €).

76 % van de duurzame fondsen (toevallig in volume belegd kapitaal

ook 76 %) zijn niet zomaar gebuisd. Ze krijgen onverbiddelijk 0. Het kan bijna niet anders dat hierbij onterechte slachtoffers zitten. De benadering lijkt op die van een despoot die zonder mededogen de duim naar beneden draait in de arena.

De overblijvers.
Algemeen

Blijven 24 % van de fondsen (184 stuks) over. Die krijgen op basis van inhoudelijke criteria wel punten:

  1. 55 fondsen (7 % – +/- 1,8 miljard €) halen een score van 1tot 20 op 100.
  2. 89 fondsen (11 % – +/- 8,7 miljard €) halen een score van 21 tot 44 op 100
  3. 40 fondsen  (5 % – +/- 1,9 miljard €) halen een score van 45 tot 59 op 100

Het klasgemiddelde is daardoor 7,1 op 100 (gemeten op aantal fondsen) of 7,7 op 100 (gemeten naar kapitaal).

De marktleiders
  1. BNP Paribas -marktleider – zit onder dit gemiddelde met 5/100
  2. Candriam -2e naar volume- haalt 9/100
  3. KBC haalt als 3e in volume een gemiddelde score van 13/100
  4. NN Investments haalt als 4e in volume een gemiddelde score van 15/100

De fondsenhuizen met grote omzet hebben hun slechte cijfers vooral te danken aan het feit dat ze nog redelijk wat gestructureerde fondsen (zwarte dozen ipv. transparant) aanhouden of omdat er activa in hun portefeuille zitten die op 1 van de zwarte lijsten staan.

De kwalitatief betere fondsenhuizen
  1. Financière de l’échiquier met een gemiddelde van 44/100 voor zijn 6 verdeelde fondsen. Haar Positive Impact Fonds scoort 58/100
  2. RobecoSam met een gemiddelde van 32/100 voor 17 fondsen. Deze verdeelt ook het fonds dat het hoogst scoort op de lijst. 59/100 voor RobecoSam Global SDG Equities Fund. 1 ander fonds scoort 58/100 en 2 fondsen scoren 57/100
  3.  Kempen (Lux) sluit de top 3 met 25/100 voor 4 fondsen die ze in België aanbiedt.
De cijfers van enkele andere gekende fondsenhuizen
  1. Triodos: 10/100 voor haar 6 fondsen. Nochtans scoort haar Pioneer Impact Fund goed (58/100). Haar spaarrekeningen halen 82/100
  2. VDK: 0/100 voor haar 9 fondsen. Haar SpaarPlusrekening haalt 49/100
  3. AG Insurance: 0/100 voor haar 64 fondsen
  4. Argenta: 10/100 voor haar 8 fondsen
  5. Belfius: 0/100 voor haar 6 fondsen
  6. Crelan: 2/100 voor haar 20 fondsen
  7. Econopolis: 3/100 voor haar 3 fondsen
  8. Vlaams Zorgfonds: 0/100 voor haar unieke fonds
Ieder zijn eigen criteria?

Uiteraard is het moeilijk om zolang er geen sluitende definitie is waaraan een duurzaam fonds moet beantwoorden, een zinvolle ranking op te maken. Of om alle vragen rond de kwaliteit van duurzaam beleggen te beslechten. Ook met Ethisch Beleggen kennen we dit probleem

Van de 114 fondsen, die we met Ethisch Beleggen momenteel opvolgen, zijn er slechts 24 die met de benaderingswijze van Réseau Financité hoger dan 0 scoren.

Dit lage cijfer is mede te verklaren doordat ons aanbod ook uit een aantal fondsen bestaat, die wij vanuit het buitenland betrekken. En die dus gescreend werden door Réseau Financité. De 2 fondsen die bij Financité het hoogst scoren zitten wel in ons aanbod.

VERSCHILLEN MET ETHISCH BELEGGEN

In onze eigen objectiveringsscore hebben we ook 2 fondsen die 0 (bij ons op 10, maar 0/10 is ook 0/100 natuurlijk) scoren. Gelukkig zijn er ook 33 fondsen die 5/10 of meer halen.

Ons beste fonds scoort 8/10. Bij Financité krijgt dit echter slechts 31/100.

vragen bij de kwaliteit van duurzaam beleggen
Wie heeft gelijk?

Omgekeerd blijkt dat door onze eigen benadering het beste fonds volgens Réseau Financité (RobecoSam Global SDG Equities Fund) slechts 2,50/10 scoort. Dit heeft te maken met het feit dat dit fonds slechts eind 2017 opgestart is. We kunnen er dus momenteel geen zinvolle quotering mbt. consistent rendement aan toekennen. Het 2e beste fonds volgens Financité (Echiquier Positive Impact) haalt 7/10 bij ons.

Is ons systeem van meten beter?

Ieder systeem tot kwaliteitsmeting kan een andere richting opgaan. Alles hangt af van de gebruikte parameters. Maar belangrijk is alvast dat je de kwaliteitsmeting op een objectieve manier én consequent doet.

In de meting van Ethisch Beleggen houden we naast de extra-financiële kant van de belegging ook rekening met de financiële kant. Per slot van rekening verwacht een klant toch ook rendement op zijn belegging.

Het rendementsaspect wordt in de evaluatie van Réseau Financité niet meegenomen. Dit lijkt ons toch een beetje vreemd. Bij de  evaluatie of je een auto koopt hou je toch ook niet alleen rekening met het feit dat de wagen zo weinig mogelijk CO2 uitstoot tijdens productie en het gebruik? Of met het feit dat de werknemers bij de assemblage de maximale bescherming en een redelijk goed loon kregen?

Het interesseert u toch ook hoelang u waarborg op wisselstukken krijgt, hoeveel de wagen verbruikt en wat de restwaarde van het merk is. Kortom: of u op termijn een goede koop aan doet?

Dit alles neemt niet weg dat het zinvol is dat burgerorganisaties zich vragen stellen bij de kwaliteit van wat financiële instellingen hun verkopen als ‘duurzaam beleggen’. De verkopers zelf zullen wellicht zwaaien met hun label (als ze dit al hebben). En de criteria daar zijn zeker voor verdieping vatbaar. Al te vaak worden er nog producten aangeboden die beschouwd moeten worden als  ‘sustainable light‘.

Zo kent het Febelfin Towards Sustainability-label op vandaag 494 producten. Een veelvoud van wat Réseau Financité als duurzaam beschouwd. Laten we hopen dat de invoering van de Europese taxonomy for sustainable finance in de komende jaren (begin 2023?) de spreidstand tussen beide realiteiten helpt dichten.

Categorieën
home

De eigen portefeuille in oktober 2020.

Covid-19 drong zich deze maand weer op het voorplan. Gans Europa, Duitsland en enkele noordelijke landen uitgezonderd, kleurde donkerrood. Overal werden ingrijpende maatregelen getroffen. Dit om erger te voorkomen. Maar meestal loopt het virus harder dan de genomen maatregelen. Waardoor we een cascade krijgen van verstrengingen, die steeds meer in het (economisch -, maar ook culturele) leven ingrijpen. Ook verschuift de deadline waarop het virus mogelijk bedwongen wordt steeds verder voor ons uit.

eigen portefeuille in oktober 2020
Bidden voor Biden?

Verder beleven we de laatste dagen voor de presidentsverkiezingen in de VS. Een vreemde campagne, waarbij een zittend president Covid-19 aan den lijve ondervindt, maar de schadelijke gevolgen voor zijn bevolking (die niet het niveau van verzorging krijgt, waar hij zelf kon van genieten) blijft negeren. Het lijkt er nu op dat “Sleepy Joe Biden” het pleit zal winnen. Maar in 2016 zag het er van hier ook uit dat “Crooked Hillary” mocht feestvieren. Voorzichtig dus met steekproeven. En zelfs al loopt het zoals het er van hieruit naar uitziet, dan nog is het niet zeker dat “the greatest president ever” zich bij de feiten neerlegt en zijn verlies aanvaardt.

Dichter bij huis en op economisch vlak verre van onbelangrijk wacht ook nog de finale afhandeling van de Brexit.

Bedrieglijke rust? De laatste dagen van de maand suggereren alvast dat hier verandering in komt. Afwachten of zich dit doorzet.

Bij zoveel onzekerheid zijn er redenen genoeg om een volatiele beurs te verwachten. Maar toch is de VIX-index (de index van de (Amerikaanse) beleggersangst) ver verwijderd van haar hoogtepunt op 10/03/2020 (75,91). Ze staat nu (30/10 – 10u AM) rond  40. Midden de maand stond ze nog lager dan 30 Ook haar Europese versie VSTOXX lijkt niet onder de indruk. Nu rond 38 (30/10 – 10 u AM) Midden de maand stond ze op 25. Ook hier ver onder het hoogtepunt van 16/03/2020 (86). Maar toch kende ze in de laatste dagen van de maand een opmerkelijke stijging.

Bij onze portefeuille sloeg te angstmotor alvast ook een beetje aan. Ze zakte op YTD-basis naar -2,45 %.

Afwachten of er na de presidentsverkiezingen nog een eindejaarsrally start om de negatieve cijfers alsnog om te buigen.

Categorieën
home

Beleggingen screenen op duurzaamheid is straks ook een taak van financiële adviseurs.

De Europese Green Deal is niet weggeblazen door de Corona-vloedgolf. Ook de Brexit-saga doet de uitrol ervan amper pijn. Deze Green Deal wil onder meer de Europese neuzen in de dezelfde richting krijgen. Een richting waarbij ook meer aandacht is voor duurzame financiering. Want geld moet er zijn. Veel geld. Om de omslag naar een CO2-neutraal continent tegen 2050 te realiseren. Om de klimaatopwarming en -verandering tegen te gaan. Daarvoor is het alle hens aan dek in de komende jaren. Ook beleggingen moeten we voortaan screenen op duurzaamheid.

Beleggingen voortaan screenen op duurzaamheid
Wat te realiseren is tussen nu en 2050

Voor beleggers is de uitgewerkte taxonomie van groot belang. Door dergelijk geharmoniseerd classificatiesysteem wordt duidelijk welke bedrijven met recht en reden ‘groen‘ genoemd kunnen worden. Bedrijven en organisaties, die er de kantjes van aflopen, maar toch graag groene pluimen in hun gat steken, zullen dit veel minder kunnen. Hiermee wordt alvast in de toekomst (een groot stuk van) greenwashing verhinderd. Deze taxonomie wordt richtinggevend voor banken, verzekeraars en vermogensbeheerders. Dit gezien ze er bij hun beleggingsbeleid en fondsenpromotie rekening moeten mee houden. En zo komt ze ook uiteindelijk ook bij de belegger terecht.

De aanpassing van de regelgeving, heeft ook zijn weerslag op de vereisten opgelegd aan financiële adviseurs. Hun kennis moet bijgespijkerd. Hun fiduciaire verplichtingen nemen toe.

Toenemende kennisvereisten.

Om een goed advies te geven, moet je je materie kennen. Dat is evident. Als Europa bepaalt dat we ons met zijn allen meer moeten richten op duurzame financiering, dan moet je weten wat hieronder begrepen wordt. Duurzaamheid, meestal verklankt in het letterwoord ESG, moet van zijn warrigheid ontdaan worden. Wanneer is iets (voldoende) duurzaam? De Europese taxonomie heeft de regels hiervan vastgelegd. Nu is het zaak om de werking van bedrijven en organisaties te fileren. Dan pas weten we in welke mate ze aan die taxonomie beantwoorden.

Voor de komende 2 jaar ligt de focus alvast op het milieubeleid (aanvankelijk klimaatgerelateerd, maar later ook waterbeleid, …). Maar de taxonomie zal in de loop van de komende jaren een steeds uitgebreider spectrum overspannen. Daarom zal ook de kennis van de adviseur geregeld moeten uitgebreid worden. Zo zal een bedrijf dat in 2021 als duurzaam gezien wordt, dit mogelijk in 2025 niet meer zijn. In de 4 jaar tussen beide evaluaties zal mogelijk blijken dat haar personeelsbeleid niet redelijk is. Of dat het bedrijf zich aan belastingontwijking bezondigt,… . Beide elementen steken nu nog niet in de taxonomie.

Bijkomende informatieverstrekking

Tegen 10 maart 2021 moet op de websites van adviseurs informatie te vinden zijn over

  • hoe adviseurs duurzaamheidsrisico’s in hun beleggingsadviezen verwerken (art.3 1.) en
  • in welke mate zij rekening houden met de belangrijkste ongunstige effecten van beleggingsbeslissingen op duurzaamheidsfactoren (art. 5 5. a). Beslissen ze om hier geen rekening mee te houden, dan moeten ze toch publiceren wanneer ze van plan zijn deze handschoen wel op te nemen (art. 5 5. b).
Beleggingen voortaan screenen op duurzaamheid
Van woorden naar daden. Europa wil kortetermijndenken overstijgen met Green Deal

Denk hierbij bijv. aan van vormen van Short-termism als ‘het negeren van de risico’s op klimaatverandering’ of ‘(het negeren) van verstrengde wetgeving om de gevolgen ervan tegen te gaan’.

Let wel: de wetgeving beoogt niet alleen 4e pijlerbeleggingen. Blijkens de definities in art. 2 van de regelgeving valt ook “een pensioenproduct” onder die regelgeving (art2. 12) d). Lees dus: ook 2e en 3e pensioenpijler.

Fiduciaire verplichtingen.

MiFID II verplicht nu al adviseurs tot een geschiktheidsoordeel over de belegging, die ze hun klant aanbieden. De belegging moet passend zijn rekening houdend met diens beleggingsdoelstellingen, diens tijdsperspectief en zijn individuele situatie. Vanaf 2021 moet ook gepolst worden naar de ESG-voorkeuren van de klant. Zo moet er bij de precontractuele informatieverschaffing (art. 6 2.a) en b))

  • informatie verstrekt worden over de wijze waarop duurzaamheidsrisico’s in het advies geïntegreerd is.
  •  moet er een beoordeling van de waarschijnlijke effecten van duurzaamheidsrisico’s op het rendement van het aangeboden product gegeven worden (*).

Wat betreft dit laatste zal wellicht een tijdlang clementie mogelijk zijn. We vermoeden dit omdat transparantie rond de ongunstige effecten op de duurzaamheid op productniveau slechts tegen 30/12/2022 moet vastgelegd worden (art. 7. 1.). En voor zover we weten zijn ook de beoogde benchmarken nog niet of onvoldoende beschikbaar (**). Ook al legt de regelgeving het vandaag op, je kan pas de juiste informatie geven eens ze bij derden waarvan je afhankelijk bent beschikbaar is.

Van “het klimaat laat me koud” tot “voor mij is het een hot topic”.

In de precontractuele bevraging kan een klant nog steeds zeggen dat duurzaamheid en ecologie hem geen zak kan schelen. Maar geconfronteerd met  specifieke vragen, zal hij wellicht meestal toch een zekere gevoeligheid aan de dag leggen. Alvast meer dan vroeger toen het item niet op de agenda stond.

  • De meerderheid zal wellicht eerder een negatieve benadering hebben Bijv. :ik vind het niet tof dat mijn geld bewapening, kernenergie, tabakskweek, … zou financieren.
  • Er is echter ook een positieve instelling mogelijk. Mensen die juist willen dat hun geld een zekere impact heeft. Bijv. ik wil in schone energie, elektrische voertuigen, proper water, … investeren.

Adviseurs die stelselmatig klanten indelen bij de niet-geïnteresseerden (een gemakkelijkheidsoplossing om toch maar niet inhoudelijk dieper op de duurzaamheidproblematiek te moeten ingaan), zullen bij controle door hun overheden (in België NBB & FSMA ) op termijn door de mand vallen.

What about  Going West or Going East?

Europa is niet het centrum van de wereld, maar wil met de Green Deal wel voorloper zijn in de transitie. gehoopt (en verwacht) wordt dat de rest van de wereld volgt.

Europa heeft een strategie klaar en wil met deze strategie trendsettend worden. Maar dergelijke ambitie vergt een lange adem. En ondertussen zijn er natuurlijk ook veel redenen om als belegger niet alleen naar Europa te kijken.

Een goede beleggingsstrategie is er immers 1 waar een ruime spreiding voorzien is:

  • Het oude continent bleef alvast op vlak van rendement in de voorbije 10 jaar achter op de VS.
  • Wie een langetermijnperspectief heeft, kan ook niet buiten aandacht voor Emerging Markets. (Niet voor niets heeft Trump een economische oorlog gestart met China).
Zullen financiële groepen en -adviseurs hun exposure op Europa verminderen om “al die bijkomende rimram” te ontwijken?

Zullen ze in de komende jaren meer niet-Europese fondsen in de etalage zetten?

Volgens de doelstelling van de taxonomie heeft dit geen zin. Niet-Europese bedrijven en instellingen moeten ook door de kam van de taxonomie passeren. Het is waarschijnlijk dat in de weging van dergelijke bedrijven veel meer onbekenden zullen opduiken. Waardoor hun  duurzaamheid lager zal ingeschat worden.

Zullen buiten-Europese groepen (BlackRock, Fidelity, Goldman Sachs, J.P. Morgan, Morgan Stanley…) niet zwaaien met een kostenvoordeel omdat zij niet gehouden zijn tot naleven van de taxonomie?

Neen. Want ook niet-Europese vermogensbeheerders die hun producten in Europa willen aanbieden zullen onderworpen zijn aan de taxonomie. Dus ook vreemde aanbieders moeten hun hier aangeboden beleggingen screenen op duurzaamheid.

Er kan verwacht worden dat sommige van deze beheerders wellicht even hun aanbod terugtrekken. Omdat ze wellicht minder gefocust zijn op conformiteit met Europese regelgeving. We zagen dit ook begin 2018 bij de invoering van de regels rond PRIIPS en IDD.

Actieve fondsen versus ETF

Ook de trend van passief beleggen kan door de regelgeving beïnvloed worden. Actieve fondsen moeten hun informatie steeds up to date houden ter informatie – en bescherming van de beleggers. Passieve fondsen zijn in essentie een afspiegeling van (specifiek gevolgde) indexen/beurzen. En toegegeven daar gebeuren ook toevoegingen of verwijderingen. Maar toch in veel mindere mate dan bij actieve fondsen, waar frequenter aan- en verkocht wordt.

Een boek kopiëren is alvast minder duur dan er 1 schrijven. Actieve fondsen vormen de trend, ETF’s hangen er hun wagonnetje aan.

1 van de succesfactoren van passieve fondsen is de lagere kostenstructuur. Er valt te vrezen dat het verschil tussen kosten bij actieve fondsen en passieve fondsen (ETF) nu opnieuw verder oploopt.

De kans bestaat dus dat het invoeren van de taxonomie juist leidt tot verhoogde belangstelling in passieve fondsen.

En ETF zijn volgers, maar zeker geen voortrekkers in het bevorderen van duurzaam beleggen. De wetgeving zal dus waarschijnlijk een onverhoopt negatief neveneffect hebben.

Schaalvergroting of verschraling bij financiële adviseurs?

Na de invoering van de MiFID2-maatregelen kloegen vele bankagenten en verzekeringsmakelaars over hun toegenomen administratieve taken en verantwoordelijkheden. Bankagenten en verzekeringsmakelaars, die uiteraard een groot gedeelte van hun tijd ook bezig zijn met niet-beleggingen (sparen, auto-, brand-, familiale verzekeringen, hypotheken, opvolging van schadedossiers, … ) voelen een spanning tussen wat ze aankunnen en wat de klant en zeker ook de overheid van hen verwacht. Een spanning die op hun productiviteit weegt.

Europa maakt een uitzondering.

Dit is de Europese commissie blijkbaar niet ontgaan. Zij ontziet adviseurs met een bescheiden portefeuille bij de extra’s die er vanaf 2021 bijkomen. Art. 17 1. geeft immers vrijstelling aan verzekeringstussenpersonen en beleggingsondernemingen die minder dan 3 werknemers hebben. Echter via art. 17. 2 houden de lidstaten een slag achter de hand. Hiermee kan ze deze alsnog tot toepassing verplichten.

Deze tweedeling is goedbedoeld, maar creëert toch een ongelijk SLA-niveau. Voor 1 keer in het voordeel van de kleine tussenpersoon.

Echter, zeker voor hen was het geen evidente klus om voortaan bijkomend

  • duurzaamheidsparameters te moeten opvolgen en
  • hierrond een visie te ontwikkelen,
  • en die daarna in begrijpbare taal aan een klant/prospect over te brengen.

Het viel dan ook te vrezen dat een aantal bemiddelaars er de brui zouden aan geven. En in de toekomst gingen verzaken aan advies en verkoop van beleggingen. De uitzonderingsmaatregelen ondervangt dit alvast. Maar ook hier is er een neveneffect. Een deel(tje) van de bevolking -zij die zich op kleinschalige financiële vertrouwenspersonen beroept- wordt niet actief aangesproken om bij te dragen aan de financiering van de transitie.

Precontractueel informatiemoment.

Voor de rest van de adviseurs maakt het de precontractuele periode nog belangrijker. Daar vindt de informatieverstrekking en het geschiktheidsonderzoek plaats. Een fase die –de praktijk is wat ze is– de consument zelf vaak ook liever skipt of ingekort ziet. Voor een extra luik “Beleggingen screenen op duurzaamheid” was hij -uitzonderingen niet te na gesproken- geen vragende partij.


(*) Gisteren wist het Noorse National Wealth Fund (’s werelds grootse onafhankelijk staatsfonds) nog te melden dat hun desinvesteringen op basis van klimaatverandering het rendement op hun aandelenportefeuille met 0,21 procentpunt op jaarbasis verhoogde. Desinvesteringen uit bedrijven die een loopje nemen met mensenrechten droeg bij aan een stijging van 0,06% procentpunt op jaarbasis.

(**) Men wil dat in de toekomst ook vermogensbeheerders, banken en verzekeraars over dergelijke data beschikken voor hun beleggingsproducten. Hiervoor worden benchmarken ontwikkeld. Dit om vergelijkingen mogelijk te maken. Ook de financiële serviceverleners bereiden dit momenteel voor. Zie bijv. bij MSCI .

Categorieën
home

Eigen waarden en normen eerst! Nu ook bij beleggers?

Kurt Weill (1900 – 1950), zette de theatertekst op muziek. Zijn werken werden in 1933 verboden. De Nazi’s beschouwden zijn composities als ‘entartet‘.

In zijn nog steeds lezenswaardig theaterwerk ‘Die Dreigoschenoper (De driestuiversopera)’ uit 1928 heeft Bertolt Brecht de oude Latijnse spreuk ‘Primum vivere deinde philiosophari’ heropgevist.

Ze werd verduitst tot “Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral”.  De uitspraak vertolkt het algemeen aanvoelen  dat er eerst voldoende basisveiligheid moet zijn, vooraleer mensen overwogen morele keuzes maken.

Schroders’ Global Investor Study 2020

Zou die opvatting anno 2020 achterhaald zijn? Zo lijkt het toch als we de resultaten van een nieuw Schroders onderzoek ‘Are investors more motivated bij morals or money?’ zien. In dit onderzoek liet Schroders 23.450 mensen uit 32 verschillende locaties bevragen door Raconteur.

Het resultaat van dit onderzoek suggereert dat de meerderheid van de investeerders bij het beleggen géén compromis meer wil maken met hun persoonlijke overtuigingen. Zelfs als dit vasthouden minder rendement zou opleveren. Met andere woorden: eigen waarden en normen eerst!

Bij beleggen spelen uiteraard erg veel verschillende invloeden een rol. Maar bij het besteden van hun geld lijkt het dat het persoonlijke waarden- en normensysteem voor de meeste mensen een dwingende richtlijn blijft. Iets waar niet mee gesjacherd wordt. Zelfs niet als het alternatief meer rendement oplevert.

Een generatiekloofje.

De vaststelling geldt voor alle generaties, hoewel er lichte verschillen zijn.

  • in de leeftijd tussen 18 en 37 jaar houdt 75 % aan zijn principes vast. Slechts 1 op de 4  beleggers wil mits voldoende compensatie in rendement zijn persoonlijke waarden opgeven.
  • wie tussen de 38 en 50 jaar oud is (de zogenaamde Generatie X) wijkt hier slecht 1 % in af (76% versus 24 %)
  • wie ouder is dan 51 jaar vindt zijn persoonlijke overtuigingen nog belangrijker (82 % versus 18 %)

De reden van het verschil wordt niet medegedeeld in wat Schroders publiceerde. Zijn de opvattingen van de ouderen iets verder uitgekristalliseerd in vergelijking bij die van de jongeren generatie? En wordt er daarom nog meer waarde aan gehecht? Zijn de jongeren onzekerder over hun toekomst en willen ze daarvoor in sommige gevallen liever boter bij de vis? Primeert om die reden rendement ipv. getrouwheid aan de morele opvattingen?

Geen handels-, maar een waardenconflict?

Bij een regionale uitsplitsing valt op dat China er uitspringt aan positieve kant : 90 % van de beleggers wil niet investeren tegen hun persoonlijke opvattingen in. Slechts 10 % verloochent zijn principes voor een (fors) hoger opbrengst.

De VS (samen met Singapore) hangt aan de andere kant van het spectrum. Daar houdt slechts 67 % vast aan zijn persoonlijke overtuigingen. 1op de 3 beleggers is bereid om die te verloochenen voor een extra bord linzen.

Speelt hier het hyperindividualisme en het gebrek aan uitgebouwd vangnet in sociale zekerheid én gezondheidszorg de VS-beleggers parten? En is het sociale zekerheidsstelsel (inclusief pensioenopbouw) in China dan zoveel beter ontwikkeld? Of is de bevolking er globaal gezien optimistischer over hun toekomst?

De Belgen zijn Prinzipenreiters.

eigen waarden en normen eerst
Merk ook de hoge plaats van Rusland in de lijst op. Hoger dan Duitsland, Nederland, Frankrijk, UK, …

Het mag verwonderlijk lijken, maar landen waarvan men soms denkt dat de bevolking er de kantjes van afloopt en rekbare principes heeft doen het in dit onderzoek erg goed. In Italië en Portugal is 82 % van de ondervraagden beginselvast. België volgt samen met Zweden en Denemarken op  de 4e plaats. Hier zwicht gemiddeld 81 % van de ondervraagden niet voor een hoger rendement.

Dubbel of niets.

Wie bereid is om een compromis te sluiten, is dit slechts op voorwaarde dat de belegging die niet strookt met hun overtuigingen minstens 21 % meer opbrengt.

Die 21 % is zowat het dubbele van het gemiddelde jaarlijks rendement dat beleggers voor de komende 5 jaar verwachten. In een eerder artikel (4/08/2020) had Schroders uitgezocht dat die verwachtingen ergens tussen  5,96 % (Japan) en 15,38 % (VS) ligt. Voor België was dit cijfer 9,69 %. Gemiddeld lag dit op 10,9 %.

Beleggen in waarden.

De resultaten van het onderzoek sterken Schroders in de overtuiging dat mensen meer en meer – ook in hun financiële keuzes- rekening houden met de eigen waarden en normen. Dat rendement niet langer de allesbepalende focus bij beleggen is.

Duurzaam beleggen is voor meer en meer mensen dan ook het spoor dat ze willen volgen. Ze vinden dit o.m. aantrekkelijk omdat

  • dit een betere weerslag heeft op het milieu (47 %)
  • ze verwachten dat dit waarschijnlijk meer rendement zal genereren (42 %)
  • het strookt met hun maatschappelijke opvattingen (32 %).

Bertolt Brecht tot de orde geroepen?

Bertolt Brecht (1898-1956) ontlede het kapitalisme in tijden van economische crisis

Laten we niet vergeten dat de resultaten van het Schroders onderzoek goed gekaderd moeten worden.

Onder invloed van de pandemie?

Enerzijds is het onderzoek gebeurd tijdens de eerste Covid-19 golf. Zou het kunnen dat in een periode waar een maatschappij in lockdown gaat, toekomstperspectieven plots onzeker worden (heb ik morgen nog wel een job?, in wat voor een wereld laten wij onze kinderen achter?), … – kortom mensen bruusk uit hun comfortzone gehaald worden- de gedrevenheid op winstmaximalisatie (tijdelijk?) onder druk komt? En dat andere waarden (gezondheid, aandacht voor mens en milieu, … ) net aan gewicht winnen?

Beleggingsklimaat in de voorbije 10 jaar.

Anderzijds was de doelgroep van de bevraging, beleggers wie in het komend jaar minstens € 10.000 te besteden had en die in de afgelopen 10 jaar wijzigingen in hun investeringen aangebracht hadden.

Wie € 10.000 kan investeren behoort zich wellicht minder zorgen te maken over het dagelijks overleven dan iemand die in armoede leeft. Voor die persoon is het gemakkelijker om zijn perspectief wat breder te houden.

Als je daar bovenop in de voorbije 10 jaar je investeringen gewijzigd heb, heb je ook moeten afvragen waar je perspectief zag. Het was een periode met ultralage rentes, banken die over de kop gegaan waren, goede huisvaderaandelen die hun beloftes niet waarmaakten, … . Wellicht dat je dan minder in de verkooppraatjes van je bankdirecteur bent gaan geloven en mogelijk andere paden bent beginnen verkennen. En het was tevens een periode waarin ook het klimaatcrisis uitvoerig aan bod kwam (klimaatakkoorden van Parijs, Greta Thunberg, …). Het besef dat ‘geld’ niet waardenvrij is, is zeker in die periode verder gegroeid.

Dit alles relativeert de bevindingen toch ietwat. Laten we Bertolt Brecht dus nog maar niet afserveren.

 

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in augustus 2020

Corona-vermoeidheid, gerateerde vakanties her en der, … : de burger lijkt de moed te verliezen. Geloof in deugdelijk bestuur van de overheid taant (nog aangemoedigd door de aanslepende regeringsvorming).

de eigen portefeuille in augustus 2020
De gebeten hond en de gemuilkorfde mens.

Geloof in samenzweringstheorie-en zwelt aan. Bill Gates krijgt de Zwarte Piet toegeschoven. Al mogen we daar van Facebook geen foto meer bij zetten.

Ondertussen kreunt de reële economie onder gebrek aan perspectief, terwijl de S&P 500 (belangrijke Amerikaanse beursindex) een recordhoogte haalt. Gedreven als die is door technologie-aandelen die door alle plafonds breken.

Op weg naar verkiezingen in de VS.

Geleidelijk zal de aandacht nu gaan verschuiven naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Trump ligt momenteel ver achter bij diens uitdager Biden. Maar wees voorzichtig met voorspellen. Ook in 2016 dacht men aan deze kant van de oceaan dat Hillary het zou halen. Trumps’ verkiezing was een complete verrassing voor de meeste mensen hier. Omdat Trump nog wat goed te maken heeft in de opiniepeilingen én ook omdat zijn imago besmeurd is door de manier waarop hij Covid-19 (niet) aanpakte, is het niet uitgesloten dat hij nog eens met zijn staart zwiept. De handelsoorlog met China verder aanzwengelen is daarbij een voor de hand liggende mogelijkheid. De manier waarop hij deze maand WeChat en TikTok voor voldongen feiten plaatste draagt zijn signatuur. Niet direct een goed signaal voor wie rust in de financiële markten wil. Maar het lijkt er ook op dat Biden niet direct een grote aanhang heeft onder beleggers. Dit alles wijst op turbulentie en niet op verdere stijging van de markten voor de komende maanden. Maar deze inschatting is uiteraard geen zekerheid.

Blijven aankopen als de koersen fors gedaald zijn.

De eigen portefeuille van de zaakvoerder van Coverbel kon ook in augustus opnieuw een stuk van haar door corona opgelopen verlies goedmaken. Ze eindigt voor het eerst in maanden terug lichtjes positief +0,07 % (YTD). De voorbije maanden was er natuurlijk geen man overboord, maar we beleggen uiteraard niet om verliezen op te stapelen.

de eigen portefeuille in augustus 2020
(Voorlopig) is het rendement op de eigen portefeuille terug (lichtjes) positief

Je zoekt een bewijs dat het ook in tijden van dalende koersen belangrijk is om te blijven investeren? Vergelijk dan eens het YTD-rendement van de fondsen waar we zowel in het verleden reeds in geïnvesteerd hadden als waar we maandelijks blijven in investeren. In ons excelbestand staan die netjes onder elkaar. De evolutie van de rendementen tussen beide loopt uiteen. Vaak is er over de 8 voorbije maanden meer rendement geweest in het gedeelte van de fondsen dat we dit jaar bijkochten dan in deze die we uit het verleden aanhouden. Ondanks het feit dat aankopen ook gepaard gaat met kosten. Omdat we enkele maanden konden aankopen aan fors gedaalde koersen, stijgt de winst er het meest als de trend keert.

Beleggen bij gebrek aan alternatief.

Beleggen doe je echter in een omgeving aan op- en neergaande golven. Dus periodes waar de teller eens (soms flink) in het rood gaat horen er helaas bij.

Daar aan wennen is de opdracht voor iedereen in deze tijden. Waar je 20 jaar geleden nog mooie rendementen kon bekomen zonder het nemen van risico’s, is dit nu -helaas- onmogelijk geworden. Het risico op trillende benen en zeeziekte moet je er nu bijnemen wil je er financieel op vooruit kunnen gaan. In Europa schuift het moment waarop de rentes weer gaan stijgen immers steeds verder op. En in de VS lijkt dit ook dezelfde kant uit te gaan.

Eens je de Rubicon oversteekt en besluit om (een deel van) je spaargeld te gaan beleggen, waarom dan niet dadelijk voor duurzaam beleggen kiezen? Het rendement is niet lager, de kosten eraan verbonden zijn gemiddeld niet hoger en er is voldoende keuze blijkt uit onderzoek van Morningstar.

En vergeet zeker niet voldoende te spreiden. Zo je de eigen portefeuille (situatie 31 augustus 2020) raadpleegt, zal je zien dat het bescheiden positief rendement het gevolg is van een mix van fondsen. Waarbij er enkele goed presteerden en andere nog steeds niet bekomen zijn van de corona-pandemie.

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in april 2020

heropstanding of dead cat bounce
Tweet van goede-doelenorganisatie PETA van 19/02. 1 van de zovele samenzweringstheorieen die de ronde deden. Trump heeft niet het alleenrecht op fake news.

De impact van COVID-19 op ons dagelijks leven is erg groot. Mensen verliezen het leven. Als ze hoogbejaard zijn, komt de dood misschien niet erg veel vroeger dan in pre-COVID-19 periodes. Maar voor wie jonger is, is het coronavirus een fataliteit waar stom geluk of ongeluk het verschil maakt. Natuurlijk je eigen gedrag kan een rol spelen, maar vaak is het gedrag van mensen uit je omgeving een minstens zo belangrijke factor.

De financiële gevolgen van de virusuitbraak en onze reactie er op (lockdown, die de gehele maatschappij doorkruiste en een flink pak van onze economie deed stilvallen) zijn op dit moment moeilijk te becijferen. Vast staat dat ze omvangrijk zullen zijn.

Heropstanding of dead cat bounce?

In tijden van onzekerheid zijn er altijd 2 tendensen. Een gedeelte van de bevolking neigt naar pure paniek (het komt nooit meer goed, het wordt nooit meer als vroeger). Een ander gedeelte rekent op de veerkracht (que sera, sera, we komen ook dit wel te boven). De financiële markten hebben de switch gemaakt van ‘pure paniek’ naar ‘het wordt wel weer beter’. Dit nadat de FED en de ECB zich engageerden om stevig tussenbeide te komen. De zwaar negatieve cijfers, die eind vorige maand overal opdoken, zijn momenteel al een stuk teruggedrongen. Ook in onze portefeuille is dit momenteel het geval. Maar het forse verlies van maart, halveerde quasi op 30 dagen tijd. Maar het rendement YTD  kleurt met zijn – 10, 50 % wel nog stevig in het rood.

Herstel begonnen?

heropstanding of dead cat bounce
Is Cash nu King? Of moeten we dringend instappen?

Is dit dan het moment om terug te gaan kopen? We weten het niet. Het kan ook om een dead cat bounce gaan. Een schijnbeweging, veroorzaakt door ongeduldigen die denken dat het ergste al voorbij is. Investeerders die gokken op een V-curve bij het herstel.

We zien in China en ook in Europa de curve van besmettingen afvlakken. In de VS is dit nog minder het geval en in grote delen van de wereld is het koffiedik kijken mbt. de invloed van Covid-19. Deels omdat de medische sector (en de registratie) er minder uitgebouwd zijn (denk aan grote delen van Afrika, Latijns-Amerika en nieuwe frontlijnstaten in Azië). Maar ook omdat er regimes zijn, die om ideologische redenen (superioriteitsgevoel, nationalisme) zichzelf als voorbeeldnatie willen profileren (denk aan Rusland, Brazilië,…).

Er zijn redenen om positief te zijn, maar er zijn net zo veel – zo niet meer- redenen om minder optimistisch te zijn.

  • Volledige economieen weer opstarten in een wereld met veel interdependentie, waar de pandemie met verschillende intervallen woekert en bedaart zal niet eenvoudig zijn.
  • Veel omzetverlies is niet meer in te halen en betekent dus verarming van de betrokkenen, die daar mee te maken hebben (evenementensector, horeca,…).
  • Verarming kan aanleiding geven tot falingen. 1 faling kan een cascade bij diverse andere bedrijven uitlokken.
  • Ook is het mogelijk dat -eens de strenge lockdownmaatregelen wat los gelaten worden- een nieuwe opstoot zich voordoet. Mogelijk met een nieuwe periode van scrupuleuze ingrepen op het leven van alledag.
  • Politieke profilering kan landen en regio’s tegen elkaar opzetten. De doorgedreven globalisering zoals we ze uit het verleden kenden lijkt alvast een dreun opgelopen te hebben. Productieprocessen zullen mogelijk teug dichter bij de thuismarkt (aan hogere kosten) opgezet worden.

Uit de markt blijven dan maar?

heropstanding of dead cat bounce
What’s it gonna be boy yes or no ? We kennen het van Paradise By the Dashboard Light uit het album Bat Out of Hell (Vleermuis uit de Hel). Het virus brak uit in Wuhan, maar of de stier nu ook terug uitbreekt?

Doemdenkers zijn er altijd. Zowel onder eenvoudige zielen als onder intellectuelen en financiers. In dit artikel (uit midden oktober 2019) lieten onder meer ZulaufAttali en Roubini weten 2020 als een rampjaar te zien. Dit was voor er van Corona sprake was. Ze krijgen dus gedeeltelijk gelijk. De redenen die zij voor hun inschatting zagen speelden echter niet.

De toekomst voorspellen blijft dus zoiets als gooien met dobbelstenen.

  • Als je 10 keer gooit en 6 op de 10 keer gooide je een 6, dan is de kans dat je terug een 6 gooit bij een bijkomende gooi nog steeds 1/6 (16,666 %). Hoewel dit onnatuurlijk aanvoelt. Want dan heb je bij 11 keer gooien in 63,63 % va de gevallen een 6 gegooid.
  • Als je 100.000 keer gooit zal je wel erg sterk tegen dit gemiddelde van 1 op 6 zitten.

Daarom is het niet slecht dat je consequent periodiek een stukje van je kapitaal blijft inleggen.  Je koopt dan over de lange duur aan een gemiddelde prijs. Zelfs al weet je nu niet welke kant het opgaat.

Maar is het wellicht nog niet het moment om volop (met grote kapitalen) in te stappen.

Daarvoor zijn nog te veel onzekerheden. Wat nu een V-curve lijkt te zijn, kan nog een U-curve, een W-curve of een L-curve worden.

In voorkomend geval is de ogenschijnlijke heropstanding van vandaag effectief niet meer dan de terugbots van een vallende dode kat die van een grote hoogte de grond raakt.

Categorieën
home

De eigen portefeuille in maart 2020

de eigen beleggingsportefeuille in maart 2020
Nieuwjaarswensen, die ongewild bitter zijn gaan smaken, nu iedereen weet dat het virus van dier op mens overgegaan is.

Laten we maar toegeven dat ook wij de impact van COVID-19, genoegzamer bekend onder de naam “Coronavirus” fors onderschat hebben. De angst regeert en de maatschappij is in lockdown. De eigen beleggingsportefeuille in maart 2020 zakte sterk.

Zwaar afgestraft.

De beurzen werden onrustig vanaf midden februari. En daarna zijn de rendementen in razend tempo naar omlaag gedonderd. Ook bij ons. Zowel de 24 modelportefeuilles als de eigen reële portefeuille staan momenteel zwaar in de min. Het waardeverlies sinds begin 2020 (YTD) varieert van – 12,38 % tot -17,80% in de modelportefeuilles. De reële portefeuille doet het met -19,71 % ook niet goed.

Natuurlijk dit verlies is momenteel virtueel. Zolang we niet verkopen voelen we het alleen psychologisch.

Wat nu?

Vanaf hier kan het 3 richtingen uit: verder afkalven, gedurende een tijdje pas op de plaats maken of terug de hoogte inschieten. Wat het wordt is niet te voorspellen. Tenzij op lange termijn: what goes down, must go up. Iedere tuinier die op het einde van de herfst de verschrompeling ziet, weet dat de lente nieuwe groei brengt.

Niet verkopen.

Toch is het niet evident om in deze tijden het hoofd koel te houden.

Zelf heb ik in de herfst van 2011 mijn lesje geleerd. Paniek om de Eurocrisis leidde ertoe dat ik eenheden uit fel afgestrafte dynamische fondsen (risicoklasse 5) verkocht en inruilde voor een gemengd fonds (risicoklasse 3). Het resultaat: ik had mijn verlies vastgeklikt.

Enige tijd later hadden de verkochte fondsen terug het niveau pre-Eurocrisis teruggevonden. Ook het gemengde fonds is terug gestegen, maar lang niet zo vlug en hoog als de dynamische fondsen waar ik afscheid van nam.

Dus: zeker niet in paniek verkopen is mijn advies.

Maar moet je een tijdje uit de markt blijven of ga je nu reeds instappen?

I don’t know.

Eenmalige aankopen

Aangezien we niet in de toekomst kunnen kijken, weten we niet waar het dieptepunt zich bevindt. Natuurlijk, beleggers en beurzen lopen voor op de verwachtingen. Dus mag je verwachten dat er ook enkele weken voor de pandemie onder controle is al een bodem gevormd wordt. Dat pleit er voor om niet al te lang uit de markt te blijven.

de eigen beleggingsportefeuille in maart 2020
Buitenhangen (met je hoofd) kan gevaarlijk zijn.

Maar niemand weet of de pandemie niet eventueel een bijkomende schokgolf verbergt. Een beetje zoals een voorbijrijdende trein ook een andere kan verbergen en je daarom beter voorzichtig bent met oversteken of je hoofd uit het raam te hangen.

Er zijn zeker economische – en financiële gaten geslagen, waarvan we nu nog de gevolgen niet of moeilijk kunnen inschatten. Centrale Banken hebben in de voorbije maand al al hun poer verschoten. En armlastige overheden trokken hun geldbeugel verder open, hoewel hun schulden soms (denk o.m. België) al buitennissig hoog waren.

Periodiek aankopen

Wie echter met een beleggingsplan met periodieke inleg werkt, doet er goed aan om juist nu zeker door te gaan met zijn (m/v/x) stortingen.

Want gezien alles flink gezakt is, koop je nu juist méér voor hetzelfde geld. Dit zal je gemiddeld rendement bij herstel van het vertrouwen en herneming van de koersen omhoog helpen.

Getrouw aan dit inzicht hebben we in de eigen beleggingsportefeuille ook in maart 2020 onze periodieke aankopen laten doorgaan.

de eigen beleggingsportefeuille in maart 2020
Een ludieke verkoopactie van Delhaizepersoneel werd op vraag van hogerhand ingetrokken. Aanvankelijk kon ik er om glimlachen. Vandaag weten we beter.

Maar ja, dat alles voelt tegennatuurlijk aan.

Gek dat de financiële markt er 1 is waarbij de solden juist kopers afstoten in plaats van aantrekken.  En het is moeilijk een gepaste prikkel te geven om de modale belegger markt tot terug tot aankopen te bewegen.

Kernpunt is “vertrouwen”. En we weten: vertrouwen komt te voet maar verdwijnt te paard. Het zijn dus niet alleen vleermuizen die ons schade berokkenen.

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in februari 2020.

3 virussen hielden ons deze maand bezig.

  1. In eigen land het virus van de partijpolitieke berekening, gekenmerkt door angstzweet voor engagement ten gunste van het land en van haar bevolking.
  2. In de VS het virus van de verdeelde strategie bij de Democraten en de angst (het zal toch geen respect zijn, zeker?) van de Republikeinen om woelwater Trump voor de voeten te lopen. Behoudens 1 of meer zwarte zwanen lijkt de race om het presidentschap nu al gelopen.
  3. En ook het Coranavirus, dat vanuit China misschien niet al te dodelijk lijkt te zijn, maakt slachoffers.  Het begint haar impact te hebben op de economie. China zit in een omschakelingsfase tussen “fabriek voor de gehele wereld” naar “motor voor welvaart van eigen bevolking”. Maar gezien de omschakeling nog niet volledig is, is de impact van het virus op de wereldwijde economie reëel. Ook de eigen interne consumptie (restaurant, cinema, feesten, …) zal het voelen.
Coronavirus maakt slachtoffers
Vreemd dat de overheid bovenstaand advies door de strot van haar burgers ramt , maar nalaat politici, die dagelijks de begroting verder laten ontsporen, met die slogan te confronteren.

Eerst negeren …

Nochtans bleken de beurzen aanvankelijk vooral ongetemd vooruit te spurten. De BEL20 overschreed zelfs haar piek van 2007. De financiële realiteit lijkt losgekoppeld van de economische realiteit. Centrale banken lijken bang om de teugels strakker te trekken en daar zijn nochtans redenen genoeg voor. Al was het maar omdat de schuldopbouw ook onverkende hoogtes uittest.

Er op rekenen dat dit alles goed blijft gaan, is zichzelf een rad voor de ogen draaien. Alleen, wat moet je doen op een dergelijk moment? Met een zak geld klaarstaan aan de kantlijn, tot het zaakje ineenzakt? Al vaak is bewezen dat slechts een klein percentage van wie dit van plan was dit uiteindelijk ook doet. Als een crisis uitbreekt, is ook daar vaak de durf om te springen plots weggeëbd.

… maar dan toch paniekeren.

De laatste week van de maand sloeg de paniek rond Corona (inmiddels tot COVID-19 omgedoopt) toch toe. Gevolg: de beurzen gingen wereldwijd in vrije val. Zo stond de BEL20 op -13,13 % en de MSCI AC op -7,67 % (YTD). Goud en ook obligaties van ‘veilige emitenten (als Duitsland) genoten van hun statuut als vluchtheuvel bij onrust.

Onze eigen portefeuille bewoog met de algemene beweging mee. Na 2 maanden staat ze op een YTD-rendement van – 3,09 % (*). Het lijkt dus momenteel een beetje op de kater na een carnavalsfeest: we amuseerden ons, maar nu zien we met barstende hoofdpijn de ravage die ondertussen aangericht is. De kans is groot dat vele kleine beleggers, die terug instapten op een hoogtepunt, terug aan de klaagmuur zullen gaan staan. Gezien ze terug dadelijk met verliezen geconfronteerd worden.

Rustig afwachten tot de bui overgewaaid is (en zo je durft van deze tik profiteren om goedkoop aan te kopen) is wellicht het beste advies. Dit is onder meer wat ABN Amro momenteel aan haar klanten adviseert.

Niet in blinde paniek verkopen - Coronavirus maakt slachtoffers
Stilzitten terwijl je geschoren wordt, veroorzaakt meestal minder bloed dan bruusk opstaan en de winkel uitrennen.

Ze doet dit op basis van de beleggingsevolutie bij uitbraak van eerdere virussen. Maar we voegen er toch maar een volledigheidshalve een disclaimer aan toe: de beursreactie op virussen in het verleden is geen garantie voor deze in de toekomst. Als je wil dat het Coronavirus bijkomend financiële slachtoffers maak, moet je nu in paniek overgaan tot verkoop van je aandelen of fondsen. Niet dus.


(*) : omdat de vrije val zich in de laatste week situeerde is het reële verlies op de portefeuille wellicht al iets hoger. De rendementsnoteringen van fondsen zoals we die vinden bij Morningstar lopen soms 1 à 2 dagen achter op de realiteit. Ook in tijden van stijging trouwens.

Categorieën
home

Toppers en Floppers 2010 – 2019.

Sinds begin 2020 volgen we 96 fondsen op. Bij het opmaken van onze modelportefeuilles hebben we ze allemaal even onder de loupe gelegd. We geven hierbij een overzicht van het rendement van de beste en de slechtste 3. Wie zijn de toppers en wie de floppers?  Op korte – , middellange – en lange termijn.

We geven tussen haakjes ook het cijfer dat deze fondsen behaalden in onze objectiviteitsscore. Dit is een totaal van factoren waarbij we in de keuze van onze voorkeurfondsen rekening mee houden. Het is een getal op een schaal van 10. Momenteel is het hoogste behaalde cijfer een 8 (1 fonds).

Let wel:  een fonds dat in het verleden goed scoorde, scoort in de toekomst niet automatisch goed. De lijst hieronder is dus geen voldoende argument om het fonds op te pikken of net te laten liggen.

Op korte termijn: resultaat over 1 jaar

Toppers:
  • toppers en floppersPictet Global Environmental Opportunities: + 40,37 % (5,25)
  • Echiqiuer Major SRI Growth Europe: + 39,86 % (6,50)
  • Nordea Glob. Climate & Environ. Fund: + 38,06 % (7,25)
  •  commentaar: de ecologiefondsen behoorden tot de duidelijke winnaars in 2019. Vergeet niet dat deze ook volatiel zijn, gezien ze in een relatief beperkt spectrum van bedrijven beleggen.
Floppers:
  • toppers en floppersFunds For Good: € + 6,08 % (2,25)
  • Trusteam Optimum A: + 4,04 % (2,50)
  • Triodos Euro Bond Impact Fund : + 3,58 % (2,00)
  •  commentaar: Trusteam Optimum  & Triodos Euro Bond Impact Fund staan ook bij de floppers op 10 jaar. Voor het Triodos-fonds heeft dit voor een stuk te maken met het feit dat obligatiefondsen in tijden van superlage rente moeilijk investeringen vinden die rendabel zijn. Het Trusteam Optimum A op zijn beurt heeft het laagste risicoprofiel (2/7) van de fondsen die we opvolgen. Laag risico staat echter ook gelijk aan laag rendement.

Op 3 jaar tijd – geannualiseerde rendementen

Toppers:
  • Morgan Stanley Inv. Global Opportunity (1): + 20,42 % (5,00)
  •  Robeco Global Consumer Trends Fund: + 19,13 % (6,75)
  •  Morgan Stanley Inv. US Advantage Fund: + 16,05 % (5,50)
  •  commentaar: Het VS-fonds van Morgan Stanley en het Robecofonds doen het ook over langere periodes goed. Het VS-fonds scoort echter niet zo goed op vlak van duurzaamheid (2/5 volgens Morningstar). Het Robecofonds haalt daar 5/5 en scoort ook op onze objectiviteitsscore redelijk hoog. Het globale Morgan Stanley-fonds scoort ook op 5 jaar, maar is niet vertegenwoordigd op 10 jaar, omdat het pas opgericht werd per 30/11/2010. Het scoort beter dan het zusterfonds op vlak van duurzaamheid (4/5), maar haalt niet de top in onze objectiviteitsscore.
Floppers:
  • Trusteam Optimum A:  0,72 % (2,5)
  • Funds For Good: 0,59 % (2,25)
  • Trusteam Roc Europe A: 0,48 % (2,00)
  •  commentaar:  Trusteam Finance is rode lantaarn met 2 verschillende fondsen. Ze investeren vooral in leiders in klantentevredenheid. Benieuwd wat hun eigen klanten nu denken.

Op 5 jaar – geannualiseerde rendementen

Toppers:
  • Mogan Stanley Inv. Global Opportunity: + 18,85 % (5,00)
  • Morgan Stanley Inv. F US Advantage: + 15,12 % (5,50)
  • Robeco Global Consumer Trends Equities: +14,14 %. (6,75)
  •  commentaar:  de aanwezigheid van 1 VS-fonds en 2 fondsen die wereldwijd beleggen, toont aan dat in de voorbije periode Europa niet de regio was waar de hoogste groei zat. Onze winnaar werd in 2019 met een Lipper Fund Award bekroond als beste fonds aandelen wereldwijd over 5 jaar. 
 Floppers:
  • Triodos Euro Bonds Impact Fund: +0,78 % (2,00)
  • Ethna Aktiv(*) :  + 0,63 % (1,00)
  • Funds For Good: + 0,51 % (2,25)
  •  commentaar: Ethna Aktiv was lange tijd een fondsenlieveling van banken en andere adviseurs. Vaak werd het te samen met Carmignac Patrimoine aangeprezen als een zekerheid, die de matras vormde van uw belegging. Zeker toen iedere aspirant-belegger nog bevangen was van de slachting 2007-2009. Maar achteraf blijkt dus dat oude antwoorden niet altijd geldig blijven. 

Op 10 jaar – geannualiseerde rendementen

Toppers:
Floppers:
  • Ethna Aktiv (*): + 3,32 % (1,00)
  • Triodos Euro Bond Impact Fund: + 2,60 % (2,00)
  • Trusteam Optimum A: + 2,13 % (2,50)
  •  commentaar: zie ook commentaar op 1 en 5 jaar. Met een gemiddeld rendement van 2 à 3 % doe je nog steeds beter dan met een spaarrekening mits je lang in de belegging blijft zitten. Anders eten de instapkosten die extra verdienste op. Maar er zijn natuurlijk genoeg alternatieven die het beter doen.

Duurzaam beleggen is meer dan alleen voor toppers kiezen.

Het spreekt voor zich dat de floppers niet terug te vinden zijn in onze modelportefeuilles. Maar ook niet alle toppers vinden er hun plaats.

  1. Naast rendement beoordelen we ook andere elementen (duurzaamheid, kwaliteit in vergelijking met benchmark,…).
  2. Tot slot moeten we ook rekening houden met de beschikbaarheid van een fonds bij onze leveranciers. We werken met verschillende leveranciers om te kunnen selecteren uit een voldoende ruim aanbod. Sommige van onze leveranciers hebben een eerder bescheiden fondsenaanbod.

Het blijft dus puzzelen om rekening houdend met alle parameters en beperkingen een zinvolle duurzame belegging, die past binnen het beleggersprofiel van de klant, te kunnen samenstellen.

———————————————————————————–

(*) is een niet-duurzaam fonds, dat we in het verleden opvolgden omdat ons aanbod duurzame fondsen voor een defensieve beleggers vroeger te klein was. Omdat er inmiddels genoeg duurzame alternatieven zijn, stoppen we de opvolging ervan 2020.

(1) Het zusterfonds bestemd voor institutionele beleggers (grote kapitalen) klopt het volgens Bloomberg zelfs met voorsprong de Standard & Poor’s 500 index op 1 en op 5 jaar. Duurzaam beleggen hoeft dus absoluut niet automatisch gelijkstaan met inleveren op het rendement.

 

Categorieën
home

De eigen portefeuille in januari 2020.

Het is altijd even spannend om een nieuw jaar vol onbekende gebeurtenissen te beginnen. Het is bijna als starten met een wit blad.

We beginnen met een clean sheet voor onze eigen portefeuille.

  1. De rendementscijfers van onze portefeuille werden terug op 0 gezet.
  2. De maandelijkse beleggingen die we in sommige fondsen in 2019 deden, werd toegevoegd aan de totale eenheden welke we reeds vroeger in deze beleggingsfondsen gekocht hadden.

    starten met een wit blad
    Herbeginnen met een clean sheet.
  3. De 8 stukken van NN (L)Global Sustainable Eq. P Cap, welke we verkocht hadden per 15/07/2019 maar die om continuïteitsredenen (voor het opvolgen van de rendementen) toen niet uit de belegging gehaald werden, werden nu wel verwijderd. Hierdoor start onze portefeuille niet op het bedrag waarop ze eind 31/12/2019 geëindigd was (€ 56.391,57), maar op € 51.941,83.  Na alle verrekeningen zit er een foutje van € 0,02 tussen het geïnvesteerde bedrag en het huidige waarde per 01/01/2020.
  4. (Update:) Per midden april 2020 ontvingen we de afrekening van onze belegging bij NELL per 01/01/2020. We hebben de beheerskosten die in de loop van 2019 aangerekend werden uit de pot gehaald en vertrekken daarom uiteindelijk op 01/01/2020 met een belegging ter wqarde van € 51.841,67.

2020: alle ogen gericht op de VS.

Het jaar begon met een dreigen conflict tussen VS en Iran. Een generaal werd door de VS omgebracht, Iran reageerde eerder voorzichtig met een klein bombardement, maar in het heetst van de crisis-adrenaline werd er per ongeluk ook een vliegtuig neergeschoten. 176 onschuldige inzittenden kwamen daarbij om het leven.

starten met een wit blad
Al 17 jaar oud deze CD, maar wil je weten van waar de wind waait, dan moet je Transatlantisch kijken.

Verder pakte hij uit met “de deal van de eeuw“. Een zogenaamd definitief vredesplan voor het Midden-Oosten opgesteld door o.m. schoonzoon Jared Kushner. Een plan waarbij alleen Israël enthousiast is en dat de Palestijnen dadelijk (voorlopig alleen figuurlijk)  afschoten.

Het jaar zal voor een groot deel in het teken staan van de Amerikaanse presidentsverkiezingen op 03/11/2020. Verwacht wordt dat president Trump de situatie met China niet verder op de spits zal drijven, teneinde de redelijkheid van zijn optreden en de effectiviteit (andere landen dwingen met een robbertje intimiderend handworstelen) ervan in de schijnwerpers te zetten. America First!

Of toch maar op China?

De uitbraak van het Coronavirus (vanuit Wuhan – China) liet Chian toe om aan de wereld te laten zien dat ze nu veel doortastender optreden dan bij de uitbraak van her Sarsvirus (2003).

Maar het virus zal zich wellicht vlugger verspreiden dan dit Sarsvirus. De verstrengeling van China met de rest van de wereld is immers fors toegenomen sinds 2003.

Neen, deelname aan Tournee Minerale beschermt niet tegen het Coronavirus.

Naar het einde van de maand toe reageerden de beurzen negatief op de verdere doorbraak van het Coronavirus. Sommigen spreken van een welkome onderbreking in de opwaartse beweging. Anderen gewagen van een ideaal instapmoment. Dit laatste vooral gebaseerd op wat er gebeurde bij eerdere crisissen.

De negatieve gevolgen van de virusuitbraak zullen wellicht het hardst doorspelen bij investeerders in Emerging Markets. Hoewel de collaterale schade ook tot hier (vb. verdelers van luxeproducten) kan treffen.

What about Europe?

Reden tot feesten

Tja, ook daar is het starten met een wit blad. De nieuwe Europese Commissie lanceerde kort na haar aanstellen straffe plannen. Afwachten wat ervan waargemaakt wordt.

Alvast het Verenigd Koninkrijk zal ze niet meer meemaken, gezien dit net officieel de Europese Unie verlaten heeft (allerlei onderlinge losse touwtjes zijn nog op te pakken).

De versnipperde politieke samenhang (uiteenrafeling in feite) in diverse deelnemende landen maakt het onzeker of er veel daadkracht aan de dag gelegd kan worden. Denk alleen maar aan ons eigen land, waar we na 250 dagen nog steeds geen nationale regering hebben. Maar we hebben nu wel een extra prinses, die er misschien 1 in papier maché kan maken.

Wat te verwachten op financieel vlak?

2019 was een buitengewoon goed beursjaar, maar de hoogte van de rendementen zijn erg relatief als we in samenhang gezien worden met de verliezen van 2018. Om die reden is het niet uitgesloten dat ook 2020 nog een goed jaar wordt. Dit is alvast de verwachting van de Robeco Strategist Peter van der Welle. Goede beursjaren schijnen zich in clusters voor te doen. Afwachten of dit nu ook het geval zal zijn.

Milieuproblematiek bovenaan bij beleid en financiers?

Ondertussen bewijzen de bosbranden in Australië dat de mens een speelbal is eens de natuur op hol slaat door klimaatveranderingen. En dat voorkomen wellicht ook op vlak van kosten een pak goedkoper is dan genezen.

We kunnen alleen maar hopen dat het komend decennium effectief tot gedragsverandering en niet langer tot uitstel van verandering leidt. Dat zal bij iedereen wel wat pijn doen, maar de problemen negeren tot ze in het gezicht van de komende generaties ontploffen is niet wenselijk.

Geleidelijk beginnen financiers en overheden toch in te zien dat er niet alleen gepreekt, maar ook gehandeld moet worden. Binnen Europa staat men klaar om de Green Deal op de rails te zetten. En de Climate Action 100+, een groep van belangrijke financiers en beleggers  engageren zich om noodzakelijke actie te nemen teneinde klimaatverandering tegen te gaan. Recent trad ook BlacRock, ’s werelds grootste belegger tot het initiatief toe. Haar CEO, Larry Finck, was in zijn nieuwjaarsboodschap gericht aan zijn medewerkers erg expliciet: “klimaatverandering is een investeringsrisico en we zullen de financiële wereld grondig moeten hervormen om het te voorkomen” .

Effectief, enorme kapitalen moeten geheroriënteerd worden. Weg van vervuiling, van investeringen in fossiele brandstoffen en haar afgeleiden, naar oplossingen die helpen om de global warming tegen te gaan (fors te temperen).

Wat doen we als particulier met ons geld?

Als de gehele financiële wereld in beweging komt en belangrijke regionale machtsblokken die kaart trekken, zou het ons inziens niet verstandig zijn om de andere kant uit te kijken voor je spaar- en beleggingsgedrag. Vergroening ervan is aan de orde voor ieder van ons. Dit kan door rechtstreekse investeringen in zonne- en/of windenergie, in energiebesparing en andere mobiliteit. Maar dit kan ook met je geld dat je liever aan de kant houdt voor pensioenopbouw of andere lange-termijnprojecten.

Beleggen volgens je persoonlijke idealen en overtuigngen (Illustratie Vista Wealth Group)

Voor deze laatste is onze werking uiterst geschikt. We bieden u als verzekeringsmakelaar een waaier van duurzame beleggingsfondsen aan via de Tak 23-structuur. Hierbij zit een variatie in fondsen en aanbieders, welke een scoring op vlak van duurzaamheid én rendement krijgen. Na 8 jaar draaien we wel een bladzijde om, maar we starten niet met een wit blad.

Is er iets mee te verdienen?

In alle openheid werken we met modelportefeuilles zodat ieders beleggingsprofiel er zijn gading in kan vinden. En we proberen extra transparant te zijn. Daarom publiceren we maandelijks onze eigen portefeuille. In regen en wind. Met positieve – of negatieve rendementen. En dit sinds 2012.

In januari 2020 bewoog de eigen portefeuille uiteraard ook. Ze steeg aanvankelijk op het elan van 2019 verder, maar de vrees voor het coronavirus at naar het einde van de maand een gedeelte van de winst op. Het rendement op 1 maand (vergelijking met 01/01/2020) bedraagt + 0,61 %.

Zo: was ons blad 31 dagen geleden nog wit, dan is het nu al voor 1/12 beschreven. Voorlopig in zwarte kleur.