Biedt duurzaam beleggen een beter langetermijnrendement?

 

De disclaimer dat rendementen uit het verleden geen garantie zijn voor deze in de toekomst, kennen we onderhand wel. Maar wil dit ook zeggen dat er niets valt af te leiden uit het (recente) verleden? Natuurlijk niet. Zeker als je een tendens onwaart, kan het nuttig zijn om die verder te analyseren. En er eventueel op in te spelen.

Immers er is een beurswijsheid die luidt: “The trend is your friend (until the end when it bends)”. Deze woorden worden alleen door contrarians in de wind geslagen.

Motto van een contrarian. Maar heeft deze ook gelijk?

De vraag die we hier stellen is “is duurzaam beleggen een dergelijke trend? En zo ja, is het zinvol deze trend te volgen?” Bij gebrek aan een glazen bol, moeten we voor het antwoord toch even in de achteruitkijkspiegel kijken.

En dan blijkt dat het antwoord 2 keer “ja” is.

  1. Ja, duurzaam beleggen is een trend.
  2. En ja, het is zinvol om deze trend te volgen.

In de rest van dit artikel gaan we in op deze 2e ja. We focussen op 2 situaties: Europa én de wereld.

De Europese Scene.

Beleggen is als goede jazz: Boeiend, maar ook wel eens vermoeiend.  Met zowel dissonante – als melodische momenten. Sommigen krijgen er hoofdpijn van, anderen worden euforisch.

Als we op langere termijn (+/- 15 jaar) de evolutie van de MSCI Europe (grafiek en verdere toelichting telkens in de link)bekijken, dan zien we uiteraard een gekende beweging.

Tot en met medio 2007 een fors opgaande lijn. Met daarna tot midden maart 2009 een vrije val. Vervolgens tot begin 2011 een inhaalbeweging, gefnuikt door de Eurocrisis. Vanaf 2012 gaat het dan terug fors omhoog, maar sinds 2015 lijkt het vet van de soep.

Hierdoor noteert de MSCI Europe momenteel relatief fors onder de rendementen van de MSCI World.

Waar beiden in juli 2003 op 100 stonden, staat de MSCI Europe in juli 2018 op 295,37, terwijl de MSCI World op 340,98 noteert.  Op een periode van 15 jaar (de grote crisis 2008-2009 incluis) steeg de waarde van de MSCI Europe x 2,95 en die van de MSCI World x 3,4. Al bij al puik.

De MSCI Europe SRI werd later opgestart, maar gelukkig toch net voor de “Biedt duurzaam beleggen een beter langetermijnrendement?” verder lezen

Duurzame fondsen in België: een markt met te veel kraampjes van weinig kwaliteit ?

 

Het dertiende rapport over sociaal verantwoord investeren in België, uitgegeven door Financité rolde samen met het begin van de zomer  van de pers.

Op de downloadpagina van L’investissement socialement responsable 2018 vinden we deze foto: een glazen pot garandeert nog geen transparantie.

Het is niet in het Nederlands beschikbaar. Financité is een Franstalig netwerk dat een spreekbuis wil zijn voor verantwoordelijke – en solidaire financiën.

De auteurs hopen met hun rapporten bij te dragen tot een uitzuivering . Ze willen het kaf van het koren scheiden, zodat de naam “duurzaam” bij spaar- en beleggingsproducten niet meer ijdel gebruikt wordt.

Regelgeving op komst?

  • Ze wijzen er op dat hierrond momenteel  ook binnen Europa initiatieven genomen worden ter bescherming van beleggers met het hart op de juiste plaats. De Europese initiatieven zullen als alles volgens plan verloopt maar tegen 2022 geïmplementeerd worden. Dus daar hangt nog veel onduidelijkheid.
  • Ook in België wordt er  door Febelfin gewerkt aan een voorstel om duidelijkere normen te bekomen. Deze zouden per 01/01/2019 moeten ingevoerd worden. Zie hiervoor ons blogbericht van 27/04/2018. Het rapport maakt groot voorbehoud rond het label dat Febelfin wil lanceren. Het vindt vele omschrijvingen te flou (bijv. uitsluiting van ‘de slechtste’ overtreders tegen… ) én wil ook niet dat alleen de financiële sector de definities bepaalt. Er moet een grotere representativiteit zijn (la représentativité de la société belge dans son ensemble p 23) kunnen bepaald worden wie tot het label toegelaten wordt. Net zoals de controle hierop aan dergelijk representatief orgaan moet toebehoren. Financité lijkt de labeling uit Frankrijk, ingevoerd in 2016 alvast meer genegen te zijn.
  • In een 30-tal pagina’s (tot p 60) wordt ingegaan op diverse topics, waaruit blijkt dat er in het verleden wel veel initiatieven pro ESG zijn/waren op de diverse politieke niveaus in België, maar dat het meestal veel geblaat en weinig wol opleverde. We slaan deze pagina’s over in deze bespreking.

De markt buiten spaarrekeningen of beleggingsfondsen

Eind 2017 waren en 908 producten op de markt die kunnen omschreven worden als beleggingsproducten die duurzaam zijn, zonder dat het gaat over  gereglementeerde spaarrekeningen of erkende beleggingsfondsen. Het totaal bedrag belegt in deze producten bleef nagenoeg constant ( €4,70 miljard).

U kan hierbij bijv. denken aan directe investeringen ( aandelen binnen coöperatieve beweging, obligaties voor rekening van vzw’s, bijeengebrachte gelden voor werkplaatsen met sociaal oogmerk) of zelfs funding van Triodos Bank.

Een brede waaier waar je met je geld je engagement kan laten blijken, “Duurzame fondsen in België: een markt met te veel kraampjes van weinig kwaliteit ?” verder lezen

Het deksel opgetild: duurzaam beleggen bij 40 Europese vermogensbeheerders geëvalueerd.

 

Via een bevriende financiële voorlichter werd ik attent gemaakt op een studie uit maart 2017. In deze studie onderzoekt de Engelse drukkingsgroep ShareAction (*) hoe duurzaam de grootste vermogensbeheerders  nu echt zijn.

De 40 onderzochte vermogensbeheerders hadden in 2017 in totaal €  21 biljoen  onder hun beheer . Ze maken daarmee 1/3 van het kapitaal uit dat door de 400 grootste vermogensbeheerders wereldwijd beheerd wordt.  De selectie zorgde er voor dat kleinere vermogensbeheerders (denk bvb. aan Triodos) niet gequoteerd werden.

Voor hun studie hield ShareAction hun websites onder een vergrootglas & legde ze hen een uitgebreide vragenlijst voor.

Een beweging, maar dan zonder .net

Nu is een evaluatie sowieso een subjectief iets. Zelf al probeer je zo objectief  mogelijk te zijn. De vragen die je stelt (of juist niet stelt), de elementen die je onderzoekt (of juist niet onderzoekt) beïnvloeden het resultaat. Een student met de meeste punten op een examen is nu eenmaal hij (m/v) die het best scoorde op de specifiek gestelde vragen. Dat hij ook effectief de slimste is, is een veelgemaakte, maar verkeerde veralgemening.

Overwegende dit voorbehoud, kan je de resultaten van deze studie niet zomaar naast je neerleggen. Tenzij je alles kapot wil relativeren. We hebben “Het deksel opgetild: duurzaam beleggen bij 40 Europese vermogensbeheerders geëvalueerd.” verder lezen

Goal!, Goal!, Goal!

 

Aan alles wat een einde kent, komt later soms ook een nieuw begin. Voetbalgekte is zoiets. Na de reguliere competitie, is er nu de Wereldbeker. De groene velden en de overbetaalde benen zullen enkele weken niet meer uit de media weg te slaan.

Voor wie zich ook focust op andere doelen, zal maar weinig plaats meer beschikbaar zijn. Terwijl voetbal slechts van alle onbelangrijke zaken de belangrijkste is.

Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen: richtlijn voor duurzaam beleggen?

1 van die andere doelen – in 17 subdoelen opgesplitst – zijn de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen.  Deze zijn zowat de opvolgers van de milleniumdoelstellingen.

Hoewel die aanvankelijk gedefinieerd waren voor het politieke beleid van landen (en supranationale geledingen) zien we ook dat beleggers en financiële instellingen er zich meer en meer door laten inspireren.

Enerzijds is er veel geld nodig om die doelstellingen te bereiken: tussen 2015 & 2030 is er volgens de VN 5 tot 7 biljoen $ nodig.  In een wereld waar overheden worstelen met financiële tekorten, is het natuurlijk normaal dat privékapitaal opgeroepen wordt om zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Sommige financiële instellingen zien er brood in om op die wagen te springen. Marketinggewijs staat het goed om deel te nemen aan kapitaalrondes die de doelstellingen vooruithelpen. En sommige ontwikkelingsdoelstellingen sluiten “Goal!, Goal!, Goal!” verder lezen

Naar een Belgisch kwaliteitslabel voor duurzame financiële producten?

 

Witwassen kennen we onderhand wel allemaal. Ten gunste van persoonlijk financieel belang wordt hierbij gemeenschapsbelang opgeofferd (vb. belastingsontduiking). Maar greenwashen is iets minder gekend , terwijl het

“All the World is Green” voor Tom Waits en tal van opportunisten

ook kwalijke gevolgen heeft. Mensen kopen iets of investeren in een product waarvan ze ter goeder trouw, maar blijkbaar ten onrechte denken dat het gaat over een duurzaam product. Verkopersbedrog dus.

Kleef een sticker “duurzaam” of “sustainable” op je product en mensen die gevoelig zijn voor deze waarde kunnen over de brug gehaald worden en trekken hun geldbeugel open. Zelfs als er bij nader toezien niets (of erg weinig) duurzaams is aan het betrokken product in kwestie.

Dat greenwashen ook in de financiële wereld mogelijk is, is een open deur intrappen. Financiële instellingen profileren zich nu eenmaal. Soms zetten ze daarbij ook schijnbaar groene producten in de etalage. En laten ze er de marketingafdeling op los. Daar gelden reclamewetten. Wetten waar creativiteit en vindingrijkheid hoger ingeschat worden dan correcte informatie.

In haar (zelf toegekende?) opdracht tot consumentenbescherming heeft de Europese Commissie het nodig gevonden om een groep deskundigen zich over deze problematiek te laten buigen. Deze High Level Expert Group on Sustainable Finance publiceerde per 31/01/2018 haar eindverslag.

Of het hoge niveau van deze expertengroep slaat op hun grote kennis of hun hoge verloning laten we in het midden. Er zat alvast géén Belg bij. Onder voorzitterschap van een AXA-man, werden uiteindelijk 8 aanbevelingen voorgesteld die moeten helpen om de financiële wereld meer richting duurzame beleggingen te sturen.

1 van deze aanbevelingen focust op particuliere beleggingen in duurzame financiële producten. “Spaarders” moeten de mogelijkheid hebben om te beleggen in portefeuilles die hun duurzame en ethische voorkeuren weerspiegelen. Ze moeten daarbij beschermd worden door minimumnormen.

Momenteel buigt de Belgische financiële sector zich via haar koepel Febelfin over die materie. Ze werkte een nieuwe kwaliteitsnorm uit voor duurzame financiële producten.  U kan de uitgebreide nota hierover hier raadplegen.

De ambities zijn niet min: “Naar een Belgisch kwaliteitslabel voor duurzame financiële producten?” verder lezen

Skagen Kon-Tiki : een frisse kijk op groeilanden

 

In het zuiden van Noorwegen, huizen de asset managers van Skagen.  Vanuit hun geïsoleerde positie -weg van de brandpunten van de financiële markten- zijn ze op de beleggingsmarkt actief. We hadden de gelegenheid om een presentatie van Casper Meussen, 1 van hun directeuren bij te wonen. De presentatie handelde over hun fonds Skagen Kon-Tiki. Dit fonds investeert in emerging markets.

Het behoort al sinds 2012 tot mijn eigen portefeuille. Dit omdat het –met mijn toenmalige marktkennis– het enige fonds was dat in groeilanden investeerde én voor mij bereikbaar was.

Onversaagd door het ruime sop. Ons clichébeeld van Scandinaven

Midden in de presentatie was er een slide te zien waarop de ESG-kwaliteiten van het fonds aangeprezen worden.

Hoewel ik niet totaal onbekend was met het fonds, fronste ik hierbij toch even mijn voorhoofd. Zeker toen ik tijdens het vervolg van de presentatie hun hoge exposure op Zuid -Korea en hun doelbewuste aankoop van preferente aandelen bij  diverse chaebols aangestipt zag. “Skagen Kon-Tiki : een frisse kijk op groeilanden” verder lezen

Carmignac omarmt duurzaam beleggen.

 

duurzaam is meer dan een groen kleurtje

Een tanker keert niet zo vlot als een speedbootje. Als een beleggingsreus als Carmignac, zijn beleid wijzigt, dan duurt dit een tijdje.

Carmignac is in 1989 opgericht en is inmiddels uitgegroeid tot 1 van de belangrijkste Europese aanbieders van vermogensbeheerdiensten. In 2012 ondertekenden ze de VN Beginselen van Verantwoord Investeren.

Maar tot vrij recent hebben ze zich niet als duurzame beleggers geprofileerd.

Via Google Search  merken we dat ze sinds het 2e kwartaal van 2017 deze eigenschap wel beginnen uitspelen. Per 08/08/2017 op hun algemene website , per 18/08/2017 op hun Duitse website, per 04/09/2017 op hun Franse website .

En … deze week was maatschappelijk verantwoord beleggen ook 1 van de thema’s op hun investeringsseminarie in België. “Carmignac omarmt duurzaam beleggen.” verder lezen

Duurzaam Beleggen: een zinvolle insteek of toch vooral een akte van hoop, geloof en liefde?

 

Beleggers zijn -hoewel ze het van zichzelf vaak anders denken- niet de meest rationele wezens. Het volstaat om te kijken naar hun kuddegedrag als de beurzen het goed (allen daarheen) of slecht (zo snel mogelijk weg) doen. Een andere plaats waar je met datzelfde het irrationele buikgevoel geconfronteerd kan worden is de persoonlijke reactie van lezers in magazines, kranten en blogs. De financiële blog “Mijn kapitaal” brak recent een lans voor meer aandacht voor ESG. In de commentaren op het artikel Slavernij in 2017… kon men onder meer het volgende lezen:

Wat een tendentieuze vooringenomen bullshit en dat op deze site. Mijn beleggingen moeten geld opbrengen. Daar gaat beleggen over, niet over gemoraliseer (en dan nog volledig ten onrechte). …

Als betrokken partij lees ik dan (door mijn vooringenomenheid) feitelijk: “alleen domme mensen houden zich bezig met extra-financiële criteria bij hun beleggingen“. En uiteraard voel ik me dan Harvey Weinstein-gewijs in het kruis getast. Op zo’n moment gaan automatisch ook verdedigingsmechanismes hun werk doen. Eén van de gemakkelijkste is dan teruggrijpen naar een zegswijze die schrijver ervan voor schut zet en u bevestigt in het eigen grote gelijk. Eentje zoals u hieronder ziet. “Duurzaam Beleggen: een zinvolle insteek of toch vooral een akte van hoop, geloof en liefde?” verder lezen

Met meer en meer vissers in dezelfde vijver

 

hier weten ze ook hoe laat het is.

Meer en meer mensen vinden duurzaamheid en ethiek belangrijk. Dit ook voor hun spaar- en beleggingsgedrag.

Een belangstelling die stijgend is, zorgt voor een verruiming van het aanbod. Niet alleen zien we dat in België nu ook een grootbank al maanden met barnumreclame uitpakt rond duurzaam beleggen. In eerste instantie nog steeds voor hun private banking cliënteel. Wie echter doorvraagt bij een plaatselijke retailbankier uit hun net zal meestal ook wel geholpen worden.

We zien ook dat er een blijvend grote stijging is in de hoeveelheid fondsen die zichzelf profileren als duurzaam.

In de eerste helft van 2017 zijn er 57 nieuwe fondsen opgelijst door Morningstar, die van zichzelf aangeven dat ze ESG-georiënteerd zijn. Zie dit artikel waaruit we de lijsten hieronder kopieerden.

We zijn niet in de positie om de eerlijke bedoelingen van de aanbieders in vraag te stellen. We hebben de fondsen momenteel niet in detail bekeken. De meeste zullen trouwens niet beschikbaar zijn voor de Belgische belegger.

“Met meer en meer vissers in dezelfde vijver” verder lezen

Duurzaam pensioensparen? Terug van weggeweest.

 

Toen Ethias met zijn foutief geprijsde Firstrekening een zware financiële storm op zichzelf afriep, sprongen onze Belgische overheden met belastingsgeld bij om het schip drijvende te houden. Van Europa kon deze hulp maar door de beugel, mits Ethias zwaar saneerde. Gevolg hiervan was dat de verzekeraar geen eigen financiële producten meer op de markt kon houden.

Duurzaam en fiscaal aftrekbaar? Terug mogelijk.

Daarmee verdween ook de enige duurzame pensioenspaarformule die België kende. In de voorbije jaren heeft geen enkele financiële instelling het nodig gevonden om in dit gat te springen. “Geen markt” weet je wel of geen interesse in een doelpubliek die denigrerend en veralgemenend het ‘geitenwollensokken publiek’ genoemd werd. Marketeers richten nu eenmaal liever hun pijlen op de grootse gemene deler om hun verkoopscijfers te halen.

In ons artikel van 24/07/2014 onder de titel Ethisch pensioensparen: duurzaam of vooral duur, werd gemeld dat er in feite alleen nog Belfius Life Plan en DVV Save 3 overbleven, maar dat deze niet konden aangeraden worden wegens de hoge instapkosten. Een lezer wees ook nog op VDK Life, maar ook daar met hoge instapkosten. We sloten toen ons artikel met de opmerkingen dat enkele banken en verzekeraars grandioos hun kan gemist hadden om bij een recente update hun producten wat meer ethisch te maken.

En hoewel de bank- en verzekeringsmarkt in de voorbije 3 jaar vooral door saneringen in de actualiteit kwam, hebben we nu toch wat positief nieuws te melden voor mensen die hun pensioensparen of langetermijnsparen een duurzaam accent willen geven. “Duurzaam pensioensparen? Terug van weggeweest.” verder lezen